Nations Bible

Matthew 4

Gumatj Bible · Tap a verse to see its cross-references.

Ŋäṉukthu gur'yurruna Djesunha

1Ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋuruyi ŋunhi Djesu ḻupthurruna. bala ŋanya ŋayi Gunhu'wala Garrkuḻukthunydja Birrimbirryu mel-warryurrunana gäŋala ŋayilpililina wäŋalili, märr yurru ŋanya ŋayi wakinŋuyu birrimbirryu ŋuriŋi buŋgawayu wal'ŋu mokuyyu gur'yun, gatjarr'yun yukurra yurru ŋanya Djesunha. 2Bala nhinananydja ŋayi yukurrana ŋunhiliyinydja weyinŋumirrina, yurru bäyŋuna ŋayi ŋula ŋathanydja ḻukana yukurrana, yana liŋgu ga waŋgany ŋaḻindi ga ḻurrkun' munha djuḻkthurruna nhanŋu, bala ŋayi wirrkina marrya'yinanydja.

3Bala ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Ŋäṉuktja bunanana nhanŋu Djesuwu, bala waŋana bitjarrana, “ŋuli nhe be Gäthu'mirriŋu Gunhu'wunydja, ma' waŋiya dhuwala guṉḏanha walalanha, märr walala yurru ŋayaŋay'thirri nhuŋu.” 4Bala ŋayi Djesunydja waŋana yaka'yurruna nhanukala bitjarra warray. “Gunhu'wu Dhäruktja wukirriwuynydja waŋa yukurra bitjan gam', ‘Yakana yurru yolŋu yukurra nhina walŋa dhiyaŋunydja yana ḻukanharayu ŋathayunydja. Birrka'mirrinydja dhäruk ŋunhi God ŋuli yukurra waŋa walŋamirri warray, ga ŋuriŋina liŋgu Godkalana dhärukthu yurru yuwalktja walŋa wekama yolŋuwu.’”

5Ga ŋuliŋuruyinydja ŋuriŋi buŋgawayu Ŋäṉukthu ŋanya Djesunha gäŋala ŋunhana Djurutjalamlilina, bala ŋayi ŋanya Djesunha nherraranydja ŋunhana yana Gunhu'walana Buṉbulili, bukulilina wal'ŋu yana. 6Bala ŋayi waŋana ŋunhiyi ŋäṉuk bitjarrana, “Ŋuli nhe be Gunhu'wunydja Gäthu'mirriŋu, ma' mak wapthurra dhipuŋuruyi ŋunha ŋoylili, munatha'lili ŋunha ya'. Liŋgu Djorra'yunydja yukurra ḻakarama Gunhu'wala, bitjan gam', ‘ŋayi yurru waŋa muka nhanukalayŋuwala djiwarr'wuywalanydja walalaŋgala, dharraykuma nhuŋu walalanha, märr walala yurru nhuna gäma muka walalaŋgalay goŋdhu, märr yurru nhe yakana galkirrinydja, ga burakirri ŋula ḻukunydja nhe guṉḏalili.’ Ma' nhe wapthurra mak ŋunhamala munatha'lili.” Ga bitjarra ŋuriŋi yätjthu mokuyyu walamaraŋalanydja ŋanya Djesunha. 7Ga biyapul ŋayi Djesuyu dhäruk buku-ruŋiyinyamaraŋala bitjarra, “Wiripunydja Gunhu'wu Dhäruk yukurra waŋa bitjan, ‘Nhe yurru yaka yana gatjarr'yurra Garraynhanydja, ŋunhinhanydja ŋunhi ŋayi Waŋarr wal'ŋu Gunhu' nhuŋu.’”

8Ga dhäŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi garr'yurrunana ŋanya ŋuriŋiyi Mokuyyunydja ŋunhana buku-warrwarlilina wal'ŋu wäŋalili, bala ŋayi milkuŋalana nhanbala Djesuwa bukmaknhana bäpurru'nhanydja malaŋunha wäŋalili ga wäŋalili, ŋunhi nhäthinyara ḻatju' dhika wal'ŋu dhuwala wäŋa malanha ga rom. 9Bala waŋananydja ŋanya ŋayi bitjarrana, “Nhäŋa ŋunha ya'. Bukmak ŋunha wäŋa malanha ŋarra yurru wekama nhuŋuna, nhena yurru ŋurruŋu buŋgawa ŋurukuyinydja malaŋuwu bukmakku yana, ŋuli nhe yurru ŋarrakala ṉepaḻ-nyilŋ'thundja, bala buku-ŋal'yun ŋarrakunydja.”

10Bala ŋayi Djesunydja waŋana gukuŋalana ŋanya ŋäṉuknhanydja, “Gatjuy waṉḏiyana.” bitjarra, “Liŋgu Djorra'yu Gunhu'walanydja yukurra ḻakarama bitjan, ‘Nhe yurru ṉepaḻ-nyilŋ'thundja waŋganygala yana Garraywala, ŋunhi ŋayi nhuŋu Waŋarr; nhanŋuway yana waŋganygu nhe yurru buku-ŋal'yundja ga dhäruktja märrama.’”

11Bala ŋäṉukthunydja ŋunhi gonha'yurrunana ŋanya Djesunha. Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru walala bunanana, ŋunhi djiwarr'wuynydja yolŋu walala, bala djäkana walala yukurrana nhanŋu Djesuwu, maranhu wekaŋalana ŋanya ŋunhiliyi ŋayilpiŋurana wäŋaŋura.

Djesuyu ŋurru-yirr'yurrunanydja djämanydja ŋunhiliyina

12Ga ŋuliŋurunydja dhäŋuru yolŋu walala miriŋunydja marrtjina, bala mulkanana ŋanya Djonnha. bala galkara ḻoḻulilina. Ga ŋunhi ŋayi Djesuyu ŋäkulanydja Djongalaŋuwuy, dhunupana yana ŋayi roŋiyinana balayi yulŋunydja Galalililina makarrlili. 13Ŋurruthaŋalanydja ŋayi marrtjina Natjuriplili, ga nhinana ŋunhiliyi märr-gurriri, ga dhurrwaraŋuru ŋuliŋurunydja ŋayi gonha'yurruna ŋunhiyinydja wäŋa, bala marrtjina Gapaniyamlilina Gapaniyamdja dhuwalanydja wäŋa raŋina gapu guḻun Galalina yäku, makarrŋuranydja Djapalan'na ga Napalina, ga ŋunhalayina ŋayi yukurrana Djesu nhinananydja. 14Liŋgu be ŋäthilinydja baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu wukirri Yitjayayunydja bitjarra,

15“Nhuma yolŋu walala ŋunhi nhuma nhina yukurra

Djapalan ga Napali wäŋaŋura,

ŋunha makarrŋura gali'ŋura

Djodan mayaŋŋura, galki gapu guḻun Galali;

Nhuma mulku'-mulkuru yolŋu walala ŋäka dhuwala dhäruk gam':

16Nhuma ŋuli nhinanha yukurranha ŋäthilinydja wal'ŋu bukumunha'ŋura muka,

yaka muka nhuma marŋgi yana Godku,

bala nhuma nhäŋalana biyapulnha wal'ŋu djarraṯawun'nhana.

Nhinanhanydja nhuma ŋuli yukurranha rakunydhinyaramirriŋura romŋuranydja,

yurru nhumalaŋgunydja yuṯana ŋunhiyi walu djaḏaw'yurruna,

liŋgu djarraṯawun'tja yuwalkthi ŋunhi maḻŋ'thurrunanydja nhumalaŋgu dhipaliyi.”

17Yo marrtjinanydja ŋayi Djesu ŋunhimalayi wäŋalili, bala dhunupana yana ŋayi djawarrkthurrunana yukurrana ḻakaraŋalana yulŋunydja; ŋayi ŋuli ḻakaranhanydja yolŋu'-yulŋuwala bitjana, “Bilyurra ga gonha'yurrana nhuŋuway nhe yätjtja dhuwurr, liŋgu djiwarr'wuynydja Godkunydja Rom liŋguna bunanana, dhuwalana galkina nhumalaŋgalana.” Bitjanayina ŋayi ŋuli Djesuyu ḻakaranhanydja walalaŋgu.

Djesuyu garr'yurruna ḏämbumiriwnha ŋarirri'-djämamirrinha

18Waŋganymirri ŋayi yukurra Djesu marrtji raŋikurru bala, gali'kurru Galalikurru guḻun'kurru gapukurru, bala ŋayi nhäma märrma'nha gutha'-manydjinha, ŋarirri'-djämamirrinha maṉḏanha. Djäymannha, ga wiripunydja ŋayi yäku Beta, ga Wandurunha, maṉḏa yukurra ŋarirri' dhiṯthu'-dhiṯthun ganybuyu. 19Bala ŋayi Djesunydja gulyun, ga waŋa bitjanna, “Way maṉḏa, go malthurra maṉḏa ŋarrakuna. ŋarranydja yurru nhumalanha marŋgikuma dhuwala djämawu, nhuma yurru gaṯmarama märrama yolŋunhana, ŋarrakuna ḻuŋ'marama.” 20Ga dhunupana maṉḏanydja ŋunhi gonha'yurrunana ganybunydja, bala malthurrunana maṉḏa yana Djesuwu.

21Marrtjina walala bala ga-ga-ga-gaaa, ga biyapul ŋayi nhäŋala märrma'nhayi wäwa'manydjinha, Djayimnha ga Djonnha, ŋunhiyinydja gäthu'mirriŋu maṉḏa Djipitiwuna, yurru djämanydja maṉḏa yukurrana bäpa'mirriŋuwala galki, girri'-ŋamathaŋala walala yukurrana ŋunhiyi ganybunha ŋarirri'wuna räkunharawu. Ga ŋunhi ŋayi Djesuyu nhäŋalanydja maṉḏanha, dhunupana ŋayi gawaw'yurrunana maṉḏaku, “Way maṉḏa, malthurrana lili ŋarrakuna go,” bitjarra. 22Ga dhunupana maṉḏanydja yana gonha'yurrunana ŋunhiyi dhamam' ga bäpa'mirriŋunha maṉḏakuway, bala malthurrunana maṉḏa nhanŋuna Djesuwuna.

Djesuyu marŋgikuŋala yukurrana yolŋu'-yulŋunha, ga biyapul ŋayi ḏukmaraŋalanydja rerriwuynha

23Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ŋayi Djesu marrtjina yukurrana ḻiw'maraŋala Galalikurruna ŋarakakurru wäŋakurru, ga ŋunhi ŋuli ŋayi marrtjinya ŋula wäŋalilinydja, djunama ŋayi ŋuli marrtjinya buku-ŋal'yunarawuylili buṉbulili, ga ŋunhili ŋayi ŋuli yukurranha ḻakaranha yolŋu'-yulŋuwalanydja, marŋgikunha Godkalaŋu Romgu. Ga bitjanayi liŋgu ŋayi ŋuli marrtjinya ḏukmaranha ŋula nhäwuy rerriwuy malaŋuwuy. 24Ga dhäwuny'tja ŋunhi baḻaka'yurrunana, bala bukmakthuna yolŋuyu ŋäkulanydja ŋanya ŋunhiliyi wäŋaŋura Djiriyanydja ŋarakaŋura, bala walala yukurrana marrtjinanydja gäŋala rerrimirrinhanydja walalanha bala Djesuwala, burrpuy'mirrinhana, ga mokuywalaŋumirrinha birrimbirrmirrinha ŋunhi yolŋunha, ga bundhurrnhana, ga dharraḏamirrinhana, ga ŋula nhänha bambaynhana yolŋunha. Bala Djesuyunydja walalanha ḏukmaraŋala bukmakkuŋalana yana ŋula nhäwuy ŋunhi rerriwuy.

25Bala guḻku'na dhika ŋula nhämunha'na yolŋu walala ŋuli yukurranha malthuna nhanŋu Djesuwunydja birrka'mirriŋuruna dhikana wäŋaŋuru, Galaliŋuru ga biyapul ŋuliŋuruyi wäŋaŋuru märrma'ŋuru ḏämbumirriŋuru, ga Djurutjalamŋuru ga Djudiyaŋuru, ga ŋulaŋuru bala makarrŋuru gali'ŋuru mayaŋ'ŋuru Djodanŋuru, liŋgu guḻku'na dhika yolŋunydja walala malthurruna yukurrana nhanŋu Djesuwu.

Artistic illustration — an interpretation, not a historical record.

Did you know?

From the Wilderness to the Shores of Galilee

  • The tempter in this chapter is called both the devil and Satan, a name meaning "adversary" or "accuser." A Bible dictionary notes that in the New Testament Satan is used interchangeably with the devil, and that he tempted Jesus in the wilderness. After fasting forty days and forty nights, Jesus refused demands to turn stones into bread, to throw himself from the pinnacle of the temple, and to worship Satan in exchange for the kingdoms of the world, answering from Scripture until the devil left and angels ministered to him.Sources: the Bible text itself · Satan
  • When Jesus heard that John had been imprisoned, he withdrew to Galilee, left Nazareth, and settled in Capernaum, by the sea in the region of Zebulun and Naphtali, a move that Matthew links to words spoken through the prophet Isaiah. A geographical note explains that Galilee remained long occupied by its earlier inhabitants and so came to be called "Galilee of the Gentiles." Capernaum is not mentioned in the Old Testament; a place entry says that after Jesus was expelled from Nazareth it became his own city.Sources: the Bible text itself · Galilee · Capernaum
  • Walking beside the Sea of Galilee—a lake that the Gospel of John also calls the Sea of Tiberias, about twelve and a half miles long—Jesus called two pairs of brothers who worked as fishermen. Simon, called Peter, and Andrew were casting a net; a Bible dictionary notes that Andrew, from Bethsaida, had first been a disciple of John the Baptist, and that the two brothers did not become Jesus' stated attendants until after John's imprisonment. Farther along, James and John, sons of Zebedee, were in a boat with their father mending nets; Jesus called them, and both pairs left their work and followed him.Sources: the Bible text itself · Andrew · James (Son of Zebedee) · Sea of Galilee

Notes written with AI assistance from open sources (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, public domain) and reviewed before publishing.

Places in this chapter

  • Jerusalem · 31.777, 35.234 · verses 5, 25
  • Galilee · 32.760, 35.527 · verses 12, 13, 15, 23, 25
  • Judea · Today: Judea 1 · 31.777, 35.234 · verses 12, 25
  • Nazareth · 32.702, 35.298 · verse 13
  • Jordan · Today: Jordan River · 31.761, 35.558 · verses 15, 25
  • Sea of Galilee · 32.819, 35.590 · verse 18
  • Syria · Today: Syria 2 · 33.511, 36.306 · verse 24
  • Decapolis · 32.717, 35.800 · verse 25

Only places identified with high confidence are shown (90% or more according to the scholarly sources compiled by OpenBible). Period map: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; modern map: © OpenStreetMap contributors; places: OpenBible.info (CC BY 4.0).

Credits and license for this translation
Gumatj Bible
The Holy Bible in the Gumatj language of Australia
copyright © 1989, 2017 Bible Society of Australia
Language: Gumatj
Old Testament published 1989; New Testament published 2017
This translation is made available to you under the terms of the
Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.
You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:
You include the above copyright and source information.
You do not sell this work for a profit.
You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.
Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents.
For other uses, please contact the respective copyright owners.
2025-10-10

Source: http://ebible.org/gnn/ · eBible.org

Talk to us

Tell us where you read from, how the Bible has helped you, or what we could improve. We read every message.