Nations Bible

Matthew 3

Gumatj Bible · Tap a verse to see its cross-references.

Djondhu ḻakaraŋala yana dharraykuŋala yolŋu'-yulŋunha

1Yo, Djon ŋunhi gäthu'mirriŋu Djakarrayawu ŋuthara yindiyinana, ga nhinananydja ŋayi yukurrana ŋayilpiŋura wäŋaŋuranydja Djudiya yäkuŋura, ga ŋunhalayinydja ŋayi yukurranha ŋuli marŋgikunhana ḻakaranha yolŋu'-yulŋuwa, liŋgu guḻku'na yolŋunydja walala marrtjinya ŋuli nhanukala ŋänharawunydja. Ga bitjanana ŋayi ŋuli ḻakaranhanydja gam', 2“Way walala bilyurrana, bala gonha'yurrana nhumalaŋguway yätjtja malanha, liŋgu Godkunydja ŋunhi djiwarr'wuynydja wal'ŋu rom dhiyalamina, galkina yurru maḻŋ'thunna.” 3Ŋäthilinydja baman'tja dhäwu'-gänharamirriyu Yitjayayu ḻakaraŋala yukurrana waŋganynha yolŋunha, ŋunhi ŋayi yurru marrtji dhuḏitj. Ŋayi wukirrinydja bitjarra gam',

“Ŋunha ŋanhdharkŋura wäŋaŋura gawarrka'ŋura yolŋu yukurra djawarrkthun ḻakarama,

waŋanydja ŋayi yukurra bitjan ŋunhayi,

‘Girri'-ŋamathiya ga yäkthurra gatjaḻ' Garraywu, liŋgu galki ŋayi yurru bunana; dhunupakuŋa biyaka dhukarr nhanŋu marrtjinyarawu.’”

Yo, ga yuwalk yana ŋayi Djondhu yukurrana ḻakaraŋalanydja marŋgikuŋalanydja ŋunhiliyi ŋayilpi'ŋuranydja wäŋaŋura. 4Ga dhaṯthunminyanydja ŋayi ŋuli girri'yunydja wäyingala barrwaṉ'thu, ga ḏapmaranhaminyanydja ŋayi ŋuli barrwan'thuyi yana biraḻ'yunydja, ga ḻukanhanydja ŋayi ŋuli ḏetjthinyara ga guku. 5Ga guḻku'na yolŋunydja walala ŋuli marrtjinya balayi mäkiri'-witjunarawunydja nhanŋu, Djurutjalambuyŋu yolŋu walala ga ŋurukuy ŋunhi walala yukurranha ŋuli nhinanha Djudiyawuy makarrwuy, ga ŋurukuy ŋunhi walala ŋuli nhinanha galki Djodan mayaŋ'ŋura, bukmakthinyana walala ŋuli ḻuŋ'maranhaminyanydja marrtjinya ŋänharawunydja nhanŋu Djongu. 6Ga guḻku'na yolŋunydja walala waŋana yukurrana bitjarra, “Yuwalk muka dhuwala ŋarranydja dhuwurr-yätj yolŋu. ŋarra yurru bilyunna, ga gananna ŋarrakuwaynydja ŋunhi yätj.” Bala ŋayi Djondhu ḻiya-ḻupmaraŋalana walalanha ŋunhiliyi mayaŋ'ŋuranydja Djodandja.

7Ga bitjarrayi liŋgu walalanydja Rom-dharraymirrinydja walala marrtjina nhanukala Djongala, ga wiripu-guḻku' yolŋu walala yäku Djatutji mala, walala ḏukṯukthina ŋayi yurru Djondhu walalanha ḻiya-ḻupmaramayi. ŋayi Djondhunydja walalanha nhäŋala, bala waŋana bitjarrana, “Way, nhumanydja dhuwala yätjmirrina wirrkina, balanyarana bitjan bäpi ŋunhi. Nhuma yukurra yana milkunharamirri nhumalanha nhuma yanapi nhuma ŋamakurru'mirri, yurru nhumalaŋgalanydja romdhu ŋuriŋiyi yukurra yolŋu'-yulŋunha baḏuwaḏuyun warray. Nhumanydja yukurra guyaŋirri yanapi nhuma ŋuli waṉḏi winya'yurru Godkalanydja, märr yurru ŋayi yaka nhumalanha baḏuwaḏuyun dhä-dir'yun ŋula. Mak dhiyakuyi nhuma ḏukṯuk ḻiya-ḻupmaranharawunydja. 8Ma' bilyurrana ga gonha'yurrana nhuŋuway yätjtja, ga djäma ŋamakurru'na. Dhärriya ŋamakurru' yana biyakana bitjan ŋuli dharpa dhärra yukurra borum guḻku'mirri. 9Nhumanydja ŋuli guyaŋanhamirri yanapi nhuma manymak be, ga ḻakaranhamirri nhe ŋuli waŋa nhunapinyay nhe bitjanmirri, ‘Godthunydja yurru yakana ŋarranhanydja dhä-ḏir'yurru, liŋgu ŋarranydja dhuwala yarrataŋuru beŋuru Yipurayimgala muka,’ bitjan nhe ŋuli. Yurru yuwalk yana ŋarra ḻakaramanydja yurru gam': Ŋuli nhe yurru mukthundja yana yukurra marrtji, ḏälnydja nhuŋuway nhe ŋayaŋu, yakanydja yurru nhe gonha'yun nhuŋuway yätj, yuwalkkuma yana ŋayi yurru Godthunydja baḏuwaḏuyun nhuna dhä-ḏir'yunna. Dhuwalanydja gay' guṉḏanydja walala ḏälmirri, ga ŋayinydja Godtja ganydjarr-ḏumurru warray. ŋuli ŋayi ḏukṯukthirri yukurra, ŋayi yurru märrama dhuwalayi guṉḏanha malaŋunha, bala djäma yolŋukumana nhanŋuway ŋayi, märr yurru walalana ŋanya dhäruk märrama, bala nhina bitjanna yurru bitjan Yipurayimgu ŋunhi yumurrku'.

10“Yo Gunhuny'tja yukurra dhärra girri'-ŋamathirri, goŋ-ḏakul'mirri djatthunarawu, ŋayi yurru djatthundja ŋula yana ḻukukurru dharpanhanydja malaŋunha, ŋunhinydja ŋunhi ŋayi borummiriw dharpa, bala ŋayi yurru djalkthunna walalanha gurthalilina.

11“Ŋarranydja dhuwala gali'wuy yolŋu, märr ŋuli ya', ga ŋunhi waŋganydja yolŋu yurru marrtji dhuḏitjtja ŋarrakalanydja, ŋunhiyinydja yolŋu biyapulnha wal'ŋu ŋayinydja. ŋarranydja dhuwala yaka dhuwurr-dhunupa djämawunydja ŋula nhäku nhanukalaŋuwu, balanyarawunydja bitjan djapathuŋ'ku yupmaranharawu ga gänharawu nhanukalaŋuwu. ŋarranydja nhumalanha ŋuli yukurra ḻupmarama yana gapuyu warray, märr yurru nhuma yätjtja gonha'yunna, yurru ŋayinydja ŋuriŋiyinydja yolŋuyu, ŋunhi ŋayi yurru marrtji dhuḏikurru ŋarrakalanydja, ŋayinydja yurru nhumalanha ḻupmarama Garrkuḻukthu warray Walŋayu ga gurthayu. 12Ŋunhiyinydja yolŋu yukurra ŋayinydja dhärra girri'-ŋamathirri djarr'yunarawuna, ganaŋ'maranharawuna yolŋuwunydja walalaŋgu, balanyarawunydja bitjan ŋuli yolŋuyu djalk-djalkthun ŋatha birrali', ŋunhi ŋayi ŋuli ganaŋ'marama barrkuwatjkuma ŋuliŋuru dhukun'ŋuru. Bala ŋayi yurru ŋatha rumbalnydja wal'ŋu gurrunhan nhanukalay ŋayi wäŋalilina, ga dhukun'nhanydja ŋunhiyi yurru yana djalkthun gurthalilina walalanha, ŋunhimalana ŋunhi yukurra yurru nhära yana ŋultjithinyamiriwnha.” Ga bitjana ŋayi ŋuli Djondhu ḻakaranha yolŋu'-yulŋuwalanydja, ŋäthilimirriyanhanydja yukurranha walalanha ŋurikina ŋunhi ŋayina yurru Garraynha buna.

Djesunha ḻupmaraŋala Djondhu

13Yo, Djesunydja mukthurruna muka yana nhinana yukurrana Galali wäŋaŋura. Gaŋgathinanydja ŋayi, dhunupa marrtjinana bala Djodanlilina mayaŋlili, märr yurru ŋayi Djondhu ŋanya ḻiya-ḻupmarama ŋunhiliyi. 14Yurru Djondja waŋana wiripuyaŋala warray bitjarra, “Nhenydja dhuwala ŋarrakala warray marrtjina?... ga ḻakaranharamina ḻupthunarawu? Ŋarranhanydja be nhe muka ḻiya-ḻupmaraŋa, liŋgu ŋarranydja dhuwala yaka dhuwurr-dhunupa bitjanarawuyi nhuŋunydja.” 15Ga Djesunydja waŋana nhanukala Djongala bitjarra, “Nhenydja yurru dhiyaŋunydja-wala ŋarranhana ḻupmaraŋa, liŋgu dhuwalayina dhunupanydja dhukarr ŋunhi Gunhu'wuŋu nherraṉara.” Bala ŋayi Djon yuraŋalana nhanŋu, bala yana ḻupmaraŋalana ŋanya Djesunha.

16Ga ŋuliŋurunydja dhurrwaraŋuru ḻupthunaraŋurunydja, ŋayi dhunupana marrtjina walmanana gapuŋurunydja, ga ŋunha djiwarrny'tja ḻapthurrunana, bala ŋayi Djondhu nhäŋalana Godkunydja ŋunhi Garrkuḻuknhanydja Birrimbirrnha, ŋayi marrtjina lili beŋuru djiwarr'ŋuru, rumbalnydja bitjan wäyin murryil; dhuryurrunanydja ŋayi marrtjina lili-i-i, bala yana nhinanana Djesuwala. 17Bala walala rirrakaynydja ŋäkula, Godnha ŋayipina yukurrana waŋana djiwarr'ŋuruna, ga bitjarrana ŋayi yukurrana waŋananydja, “Dhuwaliyina ŋarrakuwaynydja Gäthu'mirriŋu marrkapthunaramirrinydja; wirrkina yana ŋarra yukurra goŋmirriyirrinydja nhanukala.” Bitjarrayina ŋayi Gunhu'yu ḻakaraŋalanydja ŋanya Djesunha.

Artistic illustration — an interpretation, not a historical record.

Did you know?

Repentance and Baptism at the Jordan

  • Matthew identifies John the Baptist as the one spoken of through the prophet Isaiah: a voice calling in the wilderness, “Prepare the way for the Lord.” Easton's Bible Dictionary (1897) records that John’s mission was the subject of prophecy, citing this passage, Isaiah 40:3, and Malachi 3:1, and that he was of priestly descent—his father Zacharias a priest of the course of Abia, and his mother Elisabeth of the daughters of Aaron. A chronology dates both the beginning of John’s ministry and his baptism of Jesus to AD 26.Sources: the Bible text itself · John the Baptist · John the Baptist Begins Ministry · John Baptizes Jesus
  • John came preaching in the wilderness of Judea, and people went out to him from Jerusalem, all Judea, and the whole region around the Jordan, confessing their sins and being baptized in the Jordan River. Easton's Bible Dictionary (1897) notes that under the Romans, in the time of Christ, Judea denoted the southernmost of the three divisions of Palestine, as distinguished from Galilee and Samaria, and included the territories of Judah, Benjamin, Dan, Simeon, and part of Ephraim. Jesus came from Galilee—called Galil by the Jews—to the Jordan to be baptized by John.Sources: the Bible text itself · Judea · Galilee
  • John warned the Pharisees and Sadducees not to rely on the claim, “We have Abraham as our father,” saying that God could raise up children for Abraham from the stones. Easton's Bible Dictionary (1897) explains the name Abraham as “father of a multitude” and describes him as the son of Terah, named before his older brothers because he was the heir of the promises.Sources: the Bible text itself · Abraham

Notes written with AI assistance from open sources (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, public domain) and reviewed before publishing.

Places in this chapter

  • Judea · Today: Judea 1 · 31.777, 35.234 · verses 1, 5
  • Jerusalem · 31.777, 35.234 · verse 5
  • Jordan · Today: Jordan River · 31.761, 35.558 · verses 5, 6, 13
  • Galilee · 32.760, 35.527 · verse 13

Only places identified with high confidence are shown (90% or more according to the scholarly sources compiled by OpenBible). Period map: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; modern map: © OpenStreetMap contributors; places: OpenBible.info (CC BY 4.0).

Credits and license for this translation
Gumatj Bible
The Holy Bible in the Gumatj language of Australia
copyright © 1989, 2017 Bible Society of Australia
Language: Gumatj
Old Testament published 1989; New Testament published 2017
This translation is made available to you under the terms of the
Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.
You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:
You include the above copyright and source information.
You do not sell this work for a profit.
You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.
Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents.
For other uses, please contact the respective copyright owners.
2025-10-10

Source: http://ebible.org/gnn/ · eBible.org

Talk to us

Tell us where you read from, how the Bible has helped you, or what we could improve. We read every message.