Mateo 5
Ʉbhʉragɨ Ubhuhya Mʉkɨgambʉ chi Ikikiizʉ · Toca un versículo para ver sus referencias cruzadas.
Amiija ga Yɨɨsu kʉkɨgʉrʉ
Amiija ga Yɨɨsu igʉrʉ wʉ ʉrʉbhangʉ nɨ ɨnyaakʉ
1Mmbe, hanʉ Yɨɨsu aarʉʉzɨ amaribhita ga abhaatʉ, akatiira kʉkɨgʉrʉ, akiikara, abhɨɨga bhaazɨ bhakaja kwawe. 2Neho akatanga kubhiija,
3“Hakɨrɨku bhanʉ bhiiyɨzɨ kʉbha bhanu ubhwɨndi na Mungu,
kʉ kʉbha ʉbhʉtɨmi bhwa mwisaarʉ ubhwabhʉ.
4Hakɨrɨku bhanʉ bharumikirɨ,
kʉ kʉbha Mungu arabhiibhisirirya.
5Hakɨrɨku abhanyʉʉhu,
kʉ kʉbha bharagabha ɨɨsɨ yʉʉsi.
6Hakɨrɨku bhɨ ɨnzara ne enyoota yo okokora ge eheene,
kʉ kʉbha Mungu arabhiigutya.
7Hakɨrɨku bhɨ ɨbhɨgʉngi,
kʉ kʉbha ebho bhararorerwa ɨbhɨgʉngi.
8Hakɨrɨku bhu umwʉyʉ umwɨrʉ,
kʉ kʉbha bhararora Mungu.
9Hakɨrɨku abhiigwanʼya bha abhaatʉ,
kʉ kʉbha bharabhirikirwa abhaana bha Mungu.
10Hakɨrɨku bhanʉ bhakʉnyaakibhwa igʉrʉ we eheene,
kʉ kʉbha ʉbhʉtɨmi bhwa mwisaarʉ nu‑bhwabhʉ.
11“Hakɨrɨku imwɨ hanʉ abhaatʉ bhakʉbhatʉka, bhakʉbhanyaacha na kʉbhasaayɨra ʉbhʉbhɨ bhwa zeteemwa zʉʉsi igʉrʉ waanɨ. 12Muhiitɨ kʉbha ɨbhu nɨmbu abhaatʉ bhaarɨ bhakʉnyaacha abharʉʉtɨrɨri bhanʉ bhaareho ɨkarɨ. Mozomerwe na kuriiryata bhʉkʉngʼu, kʉ kʉbha Mungu abhatɨɨrɨɨrɨ ʉmʉbhanʉ mʉkʉrʉ mwisaarʉ.
Abhahɨmba bha Yɨɨsu bhaangɨ ʉmʉʉnyʉ nu ubhwɨrʉ
13“Imwɨ nɨ‑mʉʉnyʉ kʉʉsɨ. Nawe guriibhuryɨ ʉbhʉsambaruku bhwagwɨ, gʉratuurirwa kɨgʉrʉkɨ korereke gozome naatu? Gʉtakwenderwa kʉrʉnga kegero chʉchʉsi, kʉgayo gʉrataashwa igʉtʉ na kʉtazwa na abhaatʉ.
14“Imwɨ ni‑bhwɨrʉ kʉʉsɨ. Ʉrʉbhɨri rʉnʉ rwʉmbakirwɨ kʉkɨgʉrʉ, rʉtakʉtʉra kubhisa ubhwɨrʉ bhwaku. 15Naatu, abhaatʉ bhatakwacha ɨkɨmʉrɨ bhakikundikiryɨ na rihʉʉzʉ. Nawe bhahaakɨtʉʉra igʉrʉ wɨ ɨkɨkʉngʉ, korereke kɨmʉrɨkɨ bhʉʉsi bhanʉ bhari munyumba. 16Ɨbhuɨbhu, ubhwɨrʉ bhwanyu bhoreenderwa bhʉmʉrɨkɨ kʉbhaatʉ, korereke bharore amahocha gaanyu amazʉmu, bhagʉngɨ Wuusʉ wa mwisaarʉ.
Amiija igʉrʉ wi imigirʉ ja Musa
17“Mʉtakina kʉbha niizirɨ kuruushaho imigirʉ ja Musa, hamwɨ ganʉ gaagambirwɨ na abharʉʉtɨrɨri. Nitiizirɨ kuruushaho, nawe kokora na kuhicha amaheene gaaku. 18Nɨrabhabhʉʉrɨra amaheene, kuhika hanʉ risaarʉ ni icharʉ bhikurweho, katareeho kangʼana hamwɨ kaandɨkʉ kasuuhu ki imigirʉ kanʉ kakuruusibhwaho kuhika gʉʉsi gahikɨ. 19Ʉmʉʉtʉ wʉwʉʉsi wʉnʉ araangɨ nʉʉrʉ umugirʉ gʉmwɨ umusuuhu kʉkɨra ɨgɨndɨ, na kwija abhandɨ bhakorebhu, wuyo atakʉbha na bhwera mʉbhʉtɨmi bhwa mwisaarʉ. Nawe wʉwʉʉsi wʉnʉ akugigwata na kwija abhandɨ bhakorebhu, wuyo arabha ʉmʉkʉrʉ mʉbhʉtɨmi bhwa mwisaarʉ. 20Mmbe, nɨrabhabhʉʉrɨra, arɨɨbhɨ eheene yaanyu ɨtakʉkɨra ya Abhafarisaayo na ya abhiija bhi imigirʉ ja Musa, mʉtakusikɨra zee mʉbhʉtɨmi bhwa mwisaarʉ.
Amiija igʉrʉ wʉ ʉbhʉrʉrʉ
21“Mwigwirɨ umugirʉ, chɨmbu abhaatʉ bhɨ ɨkarɨ bhaabhuuriirwɨ, ‘Utiita! Ʉmʉʉtʉ wʉwʉʉsi wʉnʉ akwita ʉmʉkɨndichazɨ, areenderwa atinirwɨ.’ 22Nawe inyɨ nɨrabhabhʉʉrɨra, ʉmʉʉtʉ wʉwʉʉsi wʉnʉ akwigatanɨra ʉmʉkɨndichazɨ, areenderwa kutinirwa. Wʉwʉʉsi wʉnʉ akʉtʉka ʉmʉkɨndichazɨ na komorega, areenderwa atinirwɨ ni ichandarʉ. Na wʉwʉʉsi wʉnʉ akʉbhʉʉrɨra ʉmʉkɨndichazɨ mogeege, areenderwa korekerwa momorero gwa nyaari!
23“Mmbe, ʉraahuruchɨ ikimweso ahagero hu ukuhurukirya ikimweso, akʉmara ʉkahiita kʉbha ʉtaamɨɨnʼyɨ nʉ ʉmʉkɨndichazʉ, 24tiga ikimweso chazʉ mʉbhʉtangɨ bhwa ahagero hu ukuhurukirya ikimweso, nuujɨ hinga wiigwanɨ nawe. Neho ʉgarʉkɨ uhuruchɨ ikimweso chazʉ.
25“Na arɨɨbhɨ ʉmʉkʉgambi arakuhira kumutiniri, wiigwanɨ nawe bhwangʉ mʉkɨɨrɨ mʉnzɨra. Ɨrɨɨtamɨbhu, arakuhicha kumutiniri. Nu umutiniri wuyo arakuhira kumusirikarɨ, korereke akusikiryɨ mokebhoho. 26Nɨrakʉbhʉʉrɨra amaheene, ʉtakurwa muyo kuhika hanʉ ʉkʉmara kʉrɨha isiirɨ yʉʉsi!
Amiija igʉrʉ wʉ ʉbhʉsɨbhɨɨti
27“Mwigwirɨ umugirʉ gʉnʉ gwagambirwɨ kʉbha, ‘Ʉtasebheeta!’ 28Nawe inyɨ nɨrabhabhʉʉrɨra, umusubhɨ wʉnʉ akorora ʉmʉkari kwa kumwigomba, amarirɨ kosebheeta nawe mumwʉyʉ gwazɨ. 29Mmbe, arɨɨbhɨ iriisʉ ryazʉ ryu ubhuryʉ rɨragirya okore ʉbhʉbhɨ, ryihɨ ʉrɨtaashɨ kore. Nɨ‑hakɨrɨku usikɨrɨ mʉbhʉhʉru bhwa kemerano na riisʉ rɨmwɨ, kʉkɨra kʉbha ni ibhiimʉ bhyʉsi na ʉkataashwa momorero gwa nyaari. 30No okobhoko kwazʉ ku ubhuryʉ kʉragirya okore ʉbhʉbhɨ, ʉkʉtɨnɨ ʉkʉtaashɨ kore. Nɨ‑hakɨrɨku usikɨrɨ mʉbhʉhʉru bhwa kemerano no okobhoko kʉmwɨ, kʉkɨra kʉbha na amabhoko abhɨrɨ na ʉkarekerwa momorero gwa nyaari.
Amiija igʉrʉ wʉ ʉkʉtaana nʉ ʉmʉkari
31“Na mwigwirɨ umugirʉ gʉnʉ gwagambirwɨ kʉbha, ‘Ʉmʉʉtʉ wʉnʉ akʉtaana na mʉkaazɨ, amohe ɨnyarʉbha yʉ ʉkʉtaana.’ 32Nawe inyɨ nɨrabhabhʉʉrɨra, ʉmʉʉtʉ wʉnʉ akutiga mʉkaazɨ, ɨtarɨ igʉrʉ wɨ ɨtaarʉ, arakora ʉmʉkari waazɨ kʉbha musimbɨ. Na wʉwʉʉsi wʉnʉ araakwɨrɨ ʉmʉkari wʉnʉ atigirwɨ, wʉʉsi nɨ‑mʉsɨbhɨɨti.
Amiija igʉrʉ wu ukwirahɨra
33“Mwigwirɨ umugirʉ, chɨmbu abhaatʉ bhɨ ɨkarɨ bhaabhuuriirwɨ, ‘Mutiirahɨra ʉrʉrɨmɨ, nawe mokorere Ʉmʉkʉrʉ gʉʉsi ganʉ mwirahiirɨ.’ 34Nawe inyɨ nɨrabhabhʉʉrɨra, mʉtagema kwirahɨra! Mutiirahɨra nʉʉrʉ kwa risaarʉ, kʉ kʉbha necho ikitumbɨ chɨ ɨkɨtɨmi cha Mungu. 35Hamwɨ mutiirahɨra kʉʉsɨ yɨnʉ, kʉ kʉbha neho hʉ ʉkʉtʉʉra amagʉrʉ gaazɨ. Mutiirahɨra nʉʉrʉ kʉrʉbhɨri rwa Yɨrusarɨɨmu, kʉ kʉbha nerwe ʉrʉbhɨri rwʉ Ʉmʉtɨmi ʉmʉkʉrʉ, Mungu. 36Naabha mutiirahɨra kumitwɨ janyu, kʉ kʉbha mʉtakʉtʉra kuchʉra nʉʉrʉ uruzwɨrɨ rʉmwɨ rʉbhɨ rwɨrʉ hamwɨ rwirabhuru. 37Arɨɨbhɨ muriisirirya ‘Hee,’ ɨbhɨ amaheeneheene, arɨɨbhɨ mʉraanga ‘Zɨyi,’ ɨbhɨ maheene zɨyi. Amangʼana agandɨ ganʉ mukwongera, gararwa kʉmʉbhɨ, Shɨtaani.
Amiija igʉrʉ wʉ ʉkʉrɨhanʼya isiirɨ
38“Mwigwirɨ umugirʉ gʉnʉ gwagambirwɨ kʉbha, ‘Iriisʉ kwi iriisʉ, ni iriinʉ kwi iriinʉ.’ 39Nawe inyɨ nɨrabhabhʉʉrɨra, mʉtarɨhanʼya amabhɨ ʉmʉʉtʉ wʉnʉ abhakʉrɨɨrɨ amabhɨ. Nawe ʉmʉʉtʉ areekoteme kʉʉrʉsa rwu ubhuryʉ, muchʉrɨrɨ nʉ ʉrʉndɨ. 40Nʉ ʉmʉʉtʉ arɨɨkʉgambɨ korereke agege ɨshadi yaazʉ, mutigɨrɨ nɨ ɨkabhuuti. 41Arɨɨbhɨ ʉmʉʉtʉ arɨɨkʉhatɨkɨ kogega umurigʉ gwazɨ kuhika kogenda matambʉka kɨkwɨ kɨmwɨ, awɨ nuujɨ nawe matambʉka bhɨkwɨ bhɨbhɨrɨ. 42Ʉmʉʉtʉ araakʉsabhɨ ekegero, mohe. Nʉ ʉmʉʉtʉ arɨɨsabhɨ omokopeshe, ʉtamwima.
Amiija igʉrʉ wʉ ʉkʉsɨɨga abhabhisa
43“Mwigwirɨ yagambirwɨ kʉbha, ‘Ʉmʉsɨɨgɨ nyarʉbhɨri waazʉ, na ubhiihirirwɨ umubhisa waazʉ.’ 44Nawe inyɨ nɨrabhabhʉʉrɨra, mʉbhasɨɨgɨ abhabhisa bhaanyu, na mʉbhɨ mʉrasabhɨra bhanʉ bhakʉbhanyaacha. 45Mmbe, mokorebhu, korereke mʉbhɨ ncha Wuusʉ wa mwisaarʉ. Ewe ahaabhanzɨra iryʉbha abhaatʉ abhazʉmu na abhabhɨ. Na ahaatwekerya imbura abhaatʉ bhe eheene na bhanʉ bhataana eheene. 46Nangʉ mʉraasɨɨgɨ bhanʉ bhabhasɨɨgirɨ abheene, mʉrabhona bhwerakɨ? Nʉʉrʉ abhabhɨ ncha abharihya bha rigʉʉti bhʉʉsi bhahaakorabhu. 47Na arɨɨbhɨ mʉrakeerya abhakɨndichanyu abheene, mʉrabha mʉrakora ingʼanakɨ rɨnʉ rɨkʉkɨra abhandɨ? Nʉʉrʉ abhaatʉ bhanʉ bhatɨɨzɨ Mungu, bhʉʉsi bhahaabhakeerya abhakɨndichabhʉ. 48Mmbe, mʉbhɨ bharonge, chɨmbu Wuusʉ wa mwisaarʉ arɨ.

¿Sabías que…?
El Sermón del Monte
- Al ver a las multitudes, Jesús subió al monte, se sentó y comenzó a enseñar a sus discípulos. Ese discurso se conoce como el Sermón del Monte. Una nota cronológica sitúa su inicio en el año 28 d. C. y le asigna una duración de un día.Fuentes: el propio texto bíblico · Sermon on the Mount
- Al enseñar sobre los juramentos, Jesús dice que no se jure por Jerusalén, porque es la ciudad del gran Rey. En el original, el nombre está en dual y significa posesión de paz o fundación de paz. Esa forma probablemente alude a los dos montes sobre los que se construyó la ciudad, Sion y Moriah, o, como algunos suponen, a la ciudad alta y la ciudad baja; también se la llamaba ciudad de Dios y ciudad santa.Fuentes: el propio texto bíblico · Jerusalem
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Lugares de este capítulo
- Jerusalem · 31.777, 35.234 · versículo 35
Solo aparecen lugares identificados con alta confianza (90 % o más según las fuentes académicas reunidas por OpenBible). Mapa de la época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa actual: © colaboradores de OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos y licencia de esta traducción
Ʉbhʉragɨ Ubhuhya Mʉkɨgambʉ chi Ikikiizʉ Ikizu: Ʉbhʉragɨ Ubhuhya Mʉkɨgambʉ chi Ikikiizʉ (New Testament+) for Tanzania copyright © 2024 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: (Ikizu) Contributor: Wycliffe USA This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution Share-Alike license 4.0. You have permission to share and redistribute this Bible translation in any format and to make reasonable revisions and adaptations of this translation, provided that: You include the above copyright and source information. If you make any changes to the text, you must indicate that you did so in a way that makes it clear that the original licensor is not necessarily endorsing your changes. If you redistribute this text, you must distribute your contributions under the same license as the original. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. Note that in addition to the rules above, revising and adapting God's Word involves a great responsibility to be true to God's Word. See Revelation 22:18-19. 2025-05-03
Fuente: http://ebible.org/ikz/ · eBible.org