Mateo 1
KAKAƗYARI NIUKIEYA XAPAYARI WIXARIKAKƗ · Toca un versículo para ver sus referencias cruzadas.

Acerca de este libro
Acerca de Mateo
- El Easton's Bible Dictionary (1897) explica que Mateo significa "don de Dios", un nombre judío común después del Exilio. Era hijo de Alfeo y recaudador de impuestos en Capernaúm; Jesús, viniendo de la orilla del lago, lo llamó desde el puesto de cobro con las palabras "Sígueme", y él se levantó y se hizo discípulo. El artículo dice que se lo conocía como Leví y que quizá cambió su nombre a Mateo en recuerdo agradecido de ese llamado.Fuentes: Easton: Matthew
- El mismo diccionario dice que Mateo fue después elegido como uno de los doce, que su nombre no vuelve a aparecer en la historia del Evangelio salvo en las listas de los apóstoles, y que la última noticia sobre él está en Hechos 1:13. Afirma que se desconocen el tiempo y la manera de su muerte, y no lo presenta como autor de un Evangelio ni da una fecha para el libro.Fuentes: Easton: Matthew
- Easton describe Judea, bajo los romanos y en el tiempo de Cristo, como la más meridional de las tres divisiones de Palestina, aunque el nombre a veces se usaba para Palestina en general, y como parte de la provincia de Siria. Poncio Pilato, el sexto procurador romano de Judea, queda situado allí entre los años 26 y 36 d.C.; su sede estaba en Cesarea, subía a menudo a Jerusalén, y su gobierno abarcó los ministerios de Juan el Bautista y de Jesús.Fuentes: Judea · Pontius Pilate
- Galilea, a la que los judíos llamaban Galil, siguió ocupada mucho tiempo por sus antiguos habitantes y por eso llegó a llamarse "Galilea de los gentiles", nombre que Easton cita de Mateo 4:15; la Galilea Superior se distinguía de la Galilea Inferior, añadida hacia el sur. Juan el Bautista, de linaje sacerdotal, es llamado el precursor, y el diccionario dice que su misión fue objeto de profecía, incluidas las palabras citadas en Mateo 3:3.Fuentes: Galilee · John the Baptist
- El día de su llamado, dice Easton, Mateo ofreció un gran banquete de despedida para Jesús y los discípulos, y probablemente para muchos antiguos compañeros. José, esposo de María, vivía en Nazaret y trabajaba como carpintero; se lo menciona por última vez cuando Jesús tenía doce años, y Easton juzga probable que hubiera muerto antes del ministerio público, porque solo se menciona a María en la boda de Caná y su nombre no aparece junto al de ella en la crucifixión.Fuentes: Easton: Matthew · Joseph (Mary's Husband)
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Ketsutsi Kɨritsitu 'inɨarieya, kemɨ'ane mɨnu'ayatɨkai
1'Inɨari kanihɨkɨtɨni 'ikɨ. Nuiwarite mekani'inɨarini, Ketsutsi Kɨritsitu kemɨ'ane mɨxiɨyarieyatɨkai. Rawiri kanitutsieyatɨkaitɨni, meta 'Apɨrahami:
2'Apɨrahami, 'Itsahaki, kanipaapayatɨkaitɨni.
'Itsahaki, Kakuwu, pɨpaapayatɨkai.
Kakuwu, Kura pɨpaapayatɨkai meta 'iwamama.
3Kura, Paretsi meta Tsara pɨwapaapatɨkai meta Tamaxi pɨwamaamatɨkai.
Paretsi, Hetsirumi pɨpaapayatɨkai.
Hetsirumi 'Arami pɨpaapayatɨkai.
4'Arami 'Aminarawi pɨpaapayatɨkai.
'Aminarawi Nahatsuni pɨpaapayatɨkai.
Nahatsuni Tsarimuni pɨpaapayatɨkai.
5Tsarimuni Wuhutsi pɨpaapayatɨkai meta Xahawi pɨmaamayatɨkai.
Wuhutsi Huweri pɨpaapayatɨkai meta Xuti pɨmaamayatɨkai.
Huweri Kitsahi pɨpaapayatɨkai.
6Kitsahi Rawiri ti'aitame pɨpaapayatɨkai.
Rawiri Tsarumuni pɨpaapayatɨkai, Huriyaxi mɨ'ɨyayatɨkaitsie meyexei.
7Tsarumuni Xuwuhani pɨpaapayatɨkai.
Xuwuhani 'Awiyaxi pɨpaapayatɨkai.
'Awiyaxi 'Atsa pɨpaapayatɨkai.
8'Atsa Kutsapati pɨpaapayatɨkai.
Kutsapati Kurami pɨpaapayatɨkai.
Kurami 'Utsiyaxi pɨpaapayatɨkai.
9'Utsiyaxi Kutami pɨpaapayatɨkai.
Kutami 'Akaxi pɨpaapayatɨkai.
'Akaxi 'Etsekiyaxi pɨpaapayatɨkai.
10'Etsekiyaxi Manatsexi pɨpaapayatɨkai.
Manatsexi 'Amuni pɨpaapayatɨkai.
'Amuni Kutsiyaxi pɨpaapayatɨkai.
11Kutsiyaxi Kekuniyaxi pɨpaapayatɨkai, meta 'iwamama kepauka waɨriyarika memehapanie Wawiruniyatsie paitɨ.
12Mehehapanieka Wawiruniyatsie,
Kekuniyaxi Tsaratieri pɨpaapayatɨkai.
Tsaratieri Tsuruwaweri pɨpaapayatɨkai.
13Tsuruwaweri 'Awihuri pɨpaapayatɨkai.
'Awihuri 'Eriyakimi pɨpaapayatɨkai.
'Eriyakimi 'Atsuxi pɨpaapayatɨkai.
14'Atsuxi Tsaruki pɨpaapayatɨkai.
Tsaruki 'Akimi pɨpaapayatɨkai.
'Akimi 'Eriyuri pɨpaapayatɨkai.
15'Eriyuri 'Eriyatsaxi pɨpaapayatɨkai.
'Eriyatsaxi Matani pɨpaapayatɨkai.
Matani Kakuwu pɨpaapayatɨkai,
16meta Kakuwu Kutse pɨpaapayatɨkai, Kutse Mariya pɨkɨnayatɨkai, hikɨ Mariya hetsie kaniyenuiwa Ketsutsi, Kɨritsitu mɨtitewa.
17'Ikɨ 'Apɨrahami hetsie memɨyekɨ nuiwarite tamamata heimana nauka xiɨyariyari mekaniyupaɨmekaitɨni Rawiri 'amuyeikakaitsie. Tamamata heimana nauka xiɨyariyari mepɨyupaɨmekai Rawiri hetsie memɨyekɨ Wawiruniya paitɨ memehapanietsie, meta tamamata heimana nauka xiɨyariyari mepɨyupaɨmekai, Wawiruniya paitɨ memehapanietsie Kɨritsitu putinuiwaxɨ.
Ketsutsi Kɨritsitu kemɨtiunuiwaxɨ
18Merikɨtsɨ mɨpaɨ katiniuyɨni kepauka Ketsutsi Kɨritsitu mutinuiwaxɨ: Mariya mɨmamayatɨkai Kutse matɨa mepɨyutiwitɨnikekai, peru mekayutiwitɨwetɨ 'akuxi, mɨkɨ kaniutihukata, 'Iyari Mɨtiyupata ya'ane 'ipitɨaku. 19Kutse kɨnaya mayanikekai, mɨkɨ heitseriemekɨ yakatinikamiekaitɨni, peru pɨkayuwaɨriyakai mixanetanikɨ. 'Ayumieme pi'eirimɨkɨkai 'awie. 20Merikɨtsɨ mɨpaɨ tiku'eriwakaku, hikɨ Ti'aitame hetsɨa mieme niuki tuayame kaniuxeiya yuheinɨtsita mɨpaɨ 'utaineme: «Kutse 'aku Rawiri pemɨnu'aya, pepɨkamaka Mariya pemɨtiwitɨnikɨ 'a'ɨya mayani, 'Iyari Mɨtiyupata ya'ane 'ipitɨaku, hetsiena pɨyeya 'ikɨ nunutsi. 21'Ukitɨme pɨtiniweni, Ketsutsi pɨtitewaka, mɨkɨ yuteɨterima kaniwatawikweitsitɨamɨkɨ ke'axamemɨteyurie».
22'Ikɨ naitɨ mɨpaɨ katiniuyɨni, maye'anikɨ tita mɨtixatakai Ti'aitame, Kakaɨyari niukameya mɨpaɨ 'utainekaku: 23«Kamɨtsɨ 'ɨimari mɨyuxewi pɨtihukata, 'ukitɨme pɨtiniweni, 'Emanuheri xepɨte'iterɨwa» (mɨkɨ mɨpaɨ panuyɨne «Kakaɨyari tahamatɨa muyeika»).
24Merikɨtsɨ Kutse yatiheinɨtɨ kananutaniere, mɨpaɨ katiniuyurieni kemɨtita'aitɨa Ti'aitame hetsɨa mieme niuki tuayame, kanitiwitɨni 'ɨyaya mayanikɨ. 25Peru pɨka'ikumaɨwakai, 'arikeke yumexɨakame nunutsi 'utinuiwitɨakuke, hikɨ Ketsutsi pɨtiterɨwaxɨ.

¿Sabías que…?
La Genealogía y el Nacimiento de Jesús
- El Evangelio de Mateo organiza la genealogía de Jesús en tres períodos distintos de catorce generaciones: desde Abraham hasta el rey David, desde David hasta el exilio en Babilonia y desde el exilio hasta el Cristo. De modo inusual para las genealogías antiguas, el registro nombra expresamente a varias mujeres, como Tamar, Rahab, Rut y la esposa de Urías.Fuentes: el propio texto bíblico
- En el relato, María estaba comprometida en matrimonio con José, un acuerdo formal previo a la convivencia conyugal. Descrito como un varón justo, José planeaba divorciarse de ella en secreto para no exponerla a la vergüenza pública, hasta que un ángel le ordenó en un sueño recibirla como esposa.Fuentes: el propio texto bíblico · Joseph (Mary's Husband)
- El capítulo resalta el significado de los nombres del niño: se le da el nombre de Jesús porque salvará a su pueblo de sus pecados, y se le vincula con el título Emanuel, que significa Dios con nosotros.Fuentes: el propio texto bíblico
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Lugares de este capítulo
Solo aparecen lugares identificados con alta confianza (90 % o más según las fuentes académicas reunidas por OpenBible). Mapa de la época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa actual: © colaboradores de OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos y licencia de esta traducción
KAKAƗYARI NIUKIEYA XAPAYARI WIXARIKAKƗ The Holy Bible in the in Huichol language of Mexico, 2020 edition La Santa Biblia en lengua huichol de México, edición 2020 copyright © 2020 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Huichol Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc. Huichol [hch], Mexico Copyright Information © 1988-2020, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. ( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ ) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible. You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information: You must give Attribution to the work. You do not sell this work for a profit. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request. The Holy Bible in Huichol © 1988-2020, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2025-09-03
Fuente: http://ebible.org/hch/ · eBible.org