Mateo 4
Chaʼ suʼwe nu nchkwiʼ chaʼ ʼin Jesucristo nu nka xʼnaan · Toca un versículo para ver sus referencias cruzadas.
Ngwa tiꞌ kuneꞌ xaꞌan kwiñi lyoꞌo ꞌin Jesús
1Loꞌo bra kanꞌ ndyaa loꞌo Tyiꞌi Ndiose ꞌin Jesús niꞌ kixinꞌ seꞌen wtyi ꞌa yuu, seꞌen ja ndiꞌin nten, chaꞌ tyukwa taꞌa yu loꞌo kuneꞌ xaꞌan nde kanꞌ. Ngwa tiꞌ yu kanꞌ tyijin lyo ꞌin Jesús. 2Tuꞌwa tsan tuꞌwa tla ja yku Jesús siyaꞌ ti, ngiteꞌ ꞌa tiꞌ yu bra kanꞌ. 3Loꞌo bra kanꞌ mdoꞌo tukwa kuneꞌ xaꞌan kanꞌ, chaꞌ kwiñi lyoꞌo ꞌin Jesús:
―Si chañi chaꞌ lkaa ska ti nu lka Sñiꞌ Ndiose ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan ꞌin Jesús―, xñii ska kee re sikwa, chaꞌ kwiñaan tyaja loꞌo ran chaꞌ kuan.
4Mxkwen Jesús ꞌin kuneꞌ xaꞌan bra kanꞌ:
―Ndukwa ska chaꞌ lo kityi ꞌin Ndiose ―ndukwin Jesús ꞌin yu―. Nde ñaꞌan nchkwiꞌ chaꞌ kanꞌ: “Siꞌi nan kuꞌu nten chalyuu chaꞌ nchku neꞌ tyaja ti; xa nu kunan neꞌ nchga chaꞌ nu nchkwiꞌ Ndiose, kanꞌ chañi chaꞌ tyiꞌin suꞌwe neꞌ.” Ngwañaꞌan nchkwiꞌ chaꞌ nu ndukwa lo kityi.
5Loꞌo bra kanꞌ ndyaa loꞌo kuneꞌ xaꞌan ꞌin Jesús nde kichen Jerusalén, ti kwiꞌ kichen nu ndiya ꞌa tiꞌ Ndiose; mchkwen neꞌ ndyaa neꞌ la ke laa tnun ꞌin kichen kanꞌ, kwan ꞌa mduun neꞌ bra kanꞌ.
6―¿Ta chañi chaꞌ nuꞌwin lkaa ska ti nu lka Sñiꞌ Ndiose a? ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan ꞌin Jesús―. Suꞌwe si xtyuu loo lo yuu sikwa, chaꞌ ndukwa ska chaꞌ lo kityi ꞌin Ndiose nu nchkwiꞌ:
Kulo Ndiose tñan ꞌin angajle ꞌin Ni chaꞌ ñaꞌansiin ꞌiin, ndukwin kityi.
Kwiꞌ ngwañaꞌan ndukwa xka chaꞌ:
Loꞌo yaꞌ ti angajle ꞌin Ni xituun ꞌiin, chaꞌ ja ka tiꞌí kiyaaꞌ seꞌen tyukwa kee kiyaaꞌ.
Ngwañaꞌan ndukwa chaꞌ lo kityi ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan.
7Mxkwen Jesús ꞌin kuneꞌ xaꞌan bra kanꞌ:
―Kwiꞌ ngwañaꞌan, ndukwa xka chaꞌ lo kityi ꞌin Ndiose: “Ja kwiñi lyoꞌo wan ꞌin Ndiose nu lka Xꞌnan wan” ndukwin kityi kanꞌ.
8Bra nu mdyii ykwiꞌ neꞌ, xiyaꞌ ndyaa loꞌo kuneꞌ xaꞌan ꞌin Jesús ska lo kiꞌya nu kwan ꞌa. Ngwaꞌu kuneꞌ xaꞌan nchga nasiyun ñaꞌaan chalyuu ꞌin Jesús bra kanꞌ, chaꞌ suꞌwe ꞌa ñaꞌan chalyuu kanꞌ. 9Ykwiꞌ biyaꞌ kuneꞌ xaꞌan kanꞌ loꞌo Jesús xiyaꞌ bra kanꞌ:
―Taǎn chabiyaꞌ kaa ndloo la ꞌin nchga chalyuu nu ñaꞌaan nde kwa ―ndukwin kuneꞌ xaꞌan ꞌin Jesús―, ska ti si tyuun xtyiinꞌ tloǔn, si kuꞌnii tnun ꞌñaǎn, kaa ndloo la bra kanꞌ.
10Loꞌo mxkwen Jesús ꞌin kuneꞌ xaꞌan bra kanꞌ:
―Tyoꞌo tsuuꞌ seꞌen ndiꞌiǐn, Satanás ―ndukwin Jesús―. Yaa lyaa, chunꞌ ndukwa ska chaꞌ lo kityi ꞌin Ndiose nu nchkwiꞌ: “Ska ti Ndiose nu lka Xꞌnan wan kuꞌni tnun wan ꞌin Ni, siyaꞌ ti kunan wan chaꞌ nu nchkwiꞌ Ndiose xa nu ndiꞌin wan lo chalyuu” ndukwin kityi.
11Mdoꞌo kuneꞌ xaꞌan ndyaa bra kanꞌ. Kanꞌ mdoꞌo tukwa angajle chaꞌ tayaꞌ ꞌin Jesús, chaꞌ talo la yu ti chinꞌ seꞌen ndiꞌin yu bra kanꞌ.
Mdyisnan Jesús ngiꞌni tñan ꞌin Ndiose nde lo yuu ꞌin Galilea
12Chunꞌ ndiꞌin la mdoꞌo Jesús ndyaa, chaꞌ wa ynan yu chaꞌ wa msñi neꞌ ꞌin Xuwa; wa ndyaa loꞌo neꞌ ꞌin Xuwa kanꞌ niꞌ ñaꞌan chkwan. Bra kanꞌ ndyaan Jesús nde lo yuu ꞌin Galilea xiyaꞌ, ndyaan yu kichen Nazaret. 13Loꞌo ja nganun yu kichen Nazaret kanꞌ; mxaꞌan yu seꞌen ndiꞌin yu, ndyaa yu kichen Capernaum tuꞌwa tiyuꞌ. Ndiꞌin kichen kanꞌ laja lo yuu ꞌin Zabulón loꞌo yuu ꞌin Neftalí. 14Ti kwiꞌ ti chaꞌ mdaꞌan ayman kula Isaías nu ykwiꞌ loꞌo nten chaꞌ ꞌin Ndiose nu ngwa sꞌni:
15Yuu nu ndiꞌin kwenta ꞌin Zabulón loꞌo yuu nu kwenta ꞌin Neftalí nde xka laꞌa tsuꞌ chku Jordán, tyijian lo yuu kanꞌ, kalaan tuꞌwa tujoꞌo bra kanꞌ;
kanꞌ lka yuu ꞌin Galilea, seꞌen ndiꞌin nten nu ja lka judío.
16Wa yten ska xaa tlyu niꞌ kasiya ꞌin neꞌ kanꞌ;
nu ngwa xkanꞌ xiꞌin ꞌa tiꞌ neꞌ, ntsen neꞌ si kaja neꞌ, lye ꞌa ngwa tla niꞌ kasiya ꞌin neꞌ kanꞌ bra kanꞌ, siꞌya chaꞌ kuxi.
Bra ni wa ndiꞌin xaa niꞌ kasiya ꞌin neꞌ kanꞌ, wa kaja ti chalyuu nu ja tsaa tii ꞌa ꞌin neꞌ kanꞌ.
Ngwañaꞌan ykwiꞌ ayman kanꞌ, kanꞌ chaꞌ lo yuu kanꞌ mdiꞌin Jesús bra kanꞌ.
17Loꞌo mdyisnan ykwiꞌ Jesús loꞌo neꞌ nu ndaꞌan seꞌen ndiꞌin yu bra kanꞌ:
―Ka jyuꞌu tiꞌ wan ―ndukwin Jesús ꞌin neꞌ―, kulaa yaꞌ wan nchga chaꞌ kuxi nu ngiꞌni wan, chaꞌ wa tiya ti bra chaꞌ ka Ndiose ndloo niꞌ kasiya ꞌwan.
Msiꞌya Jesús ꞌin jakwa nten nu ndyaa kuta kula, chaꞌ tsaa neꞌ loꞌo yu
18La xka tsan ndaꞌan Jesús tuꞌwa tiyuꞌ Galilea kanꞌ, naꞌan yu ꞌin Simón loꞌo Ndre taꞌa ngula Simón bra kanꞌ, nduguun neꞌ katan lo tyiꞌa chaꞌ xñi neꞌ kula, chaꞌ kanꞌ lka tñan nu ngiꞌni neꞌ kanꞌ nchga tsan. Ti kwiꞌ Simón kanꞌ lka nu mstya Jesús xka nin chaꞌ ka naan yu Tyu. 19Loꞌo bra kanꞌ ykwiꞌ Jesús loꞌo taꞌa tyukwaa yu kiꞌyu kanꞌ:
―Tsaa wan loꞌoǔn ni ―ndukwin Jesús ꞌin neꞌ kanꞌ―. Sa ñaꞌan mjwi kula ꞌwan xa nu mdaꞌan wan kuta kula, ngwañaꞌan kaja xka tñan ꞌwan ni chabiyaꞌ ꞌñaǎn; kwaꞌuǔn ꞌwan sa ñaꞌan nu tsaa naan wan ꞌin nten chalyuu re nu ja ya kunan chaꞌ suꞌwe, chaꞌ ka neꞌ nten ꞌñaǎn.
20Bra ti mxnun tiꞌin neꞌ katan ꞌin neꞌ, ndyaa ñaꞌan neꞌ ꞌin Jesús bra kanꞌ.
21Nde loo la chinꞌ naꞌan Jesús ꞌin Santiago sñiꞌ Zebedeo loꞌo Xuwa taꞌa ngula yu; ndukwa neꞌ niꞌ yka naꞌan xuwe ꞌin neꞌ loꞌo sti neꞌ, nxuꞌwa neꞌ katan ꞌin neꞌ bra kanꞌ. Kanꞌ msiꞌya Jesús ꞌin neꞌ kanꞌ, chaꞌ tsaa neꞌ loꞌo. 22Bra ti mxnun tiꞌin neꞌ yka naꞌan ꞌin neꞌ loꞌo sti neꞌ, ndyaa neꞌ loꞌo Jesús bra kanꞌ.
Ngwaꞌu Jesús ꞌin kaꞌan ꞌa nten
23Ndyaa neꞌ nchga kichen nde lo yuu ꞌin Galilea loꞌo Jesús bra kanꞌ. Nchga kichen seꞌen mdaꞌan yu ngwaꞌu yu ꞌin nten niꞌ lyaa ꞌin neꞌ judío; ykwiꞌ yu loꞌo neꞌ sa ñaꞌan lka chaꞌ suꞌwe ꞌin Ndiose, chaꞌ wa ndla ti ka Ndiose ndloo la niꞌ kasiya ꞌin neꞌ. Kwiꞌ ngwañaꞌan, yꞌni yu joꞌó ꞌin nchga nu tiꞌí, nchga kicha nu ndiꞌin ꞌin neꞌ yꞌni Jesús chaꞌ nchkaa neꞌ. 24Bra kanꞌ ynen chaꞌ ꞌin Jesús nchga kichen nde lo yuu ꞌin Siria; kanꞌ chaꞌ mdiyan loꞌo neꞌ ꞌin nchga nu tiꞌí seꞌen ndiꞌin yu, chaꞌ kuꞌni yu joꞌó ꞌin neꞌ. Ndijyan loꞌo neꞌ ꞌin nu tiꞌí, loꞌo nu nsuꞌwi kicha ꞌin; loꞌo nu nsuꞌwi kwiꞌin kuxi ꞌin, loꞌo nu nꞌni lyoꞌo kwiꞌin ꞌin, loꞌo nu nchkunꞌ ñaꞌaan tyukwin nsuꞌwi, loꞌo nu mtyi ska laꞌa yaꞌ, yꞌni Jesús chaꞌ nchkaa nchga nu tiꞌí kanꞌ. 25Kanꞌ chaꞌ kaꞌan ꞌa nten mdoꞌo ñaꞌan ꞌin Jesús, loꞌo neꞌ Galilea, loꞌo neꞌ nchga kichen nde Decápolis, loꞌo neꞌ kichen Jerusalén, loꞌo neꞌ xka la kichen nde lo yuu ꞌin Judea, loꞌo neꞌ kichen xka laꞌa tsuꞌ chku Jordán. Kaꞌan ꞌa kichen mdoꞌo neꞌ ndyaa ñaꞌan neꞌ ꞌin Jesús bra kanꞌ.

¿Sabías que…?
Del desierto a las orillas de Galilea
- Al tentador en este capítulo se le llama tanto diablo como Satanás, nombre que significa "adversario" o "acusador". Un diccionario bíblico señala que en el Nuevo Testamento Satanás se usa de manera intercambiable con el diablo, y que tentó a Jesús en el desierto. Después de ayunar cuarenta días y cuarenta noches, Jesús rechazó las exigencias de convertir las piedras en pan, de arrojarse desde el pináculo del templo y de adorar a Satanás a cambio de los reinos del mundo, respondiendo con la Escritura hasta que el diablo se fue y los ángeles lo atendieron.Fuentes: el propio texto bíblico · Satan
- Cuando Jesús oyó que Juan había sido encarcelado, se retiró a Galilea, dejó Nazaret y se estableció en Capernaúm, junto al mar, en la región de Zabulón y Neftalí, traslado que Mateo vincula con palabras dichas por medio del profeta Isaías. Una nota geográfica explica que Galilea permaneció mucho tiempo ocupada por sus antiguos habitantes y por eso llegó a llamarse "Galilea de los gentios". Capernaúm no se menciona en el Antiguo Testamento; una entrada sobre el lugar dice que, después de que Jesús fue expulsado de Nazaret, se convirtió en su propia ciudad.Fuentes: el propio texto bíblico · Galilee · Capernaum
- Mientras caminaba junto al mar de Galilea —un lago que el Evangelio de Juan también llama mar de Tiberíades, de unas doce millas y media de largo—, Jesús llamó a dos pares de hermanos que trabajaban como pescadores. Simón, llamado Pedro, y Andrés estaban echando una red; un diccionario bíblico señala que Andrés, de Betsaida, había sido primero discípulo de Juan el Bautista, y que los dos hermanos no se convirtieron en acompañantes habituales de Jesús sino hasta después del encarcelamiento de Juan. Más adelante, Santiago y Juan, hijos de Zebedeo, estaban en una barca con su padre remendando las redes; Jesús los llamó, y ambos pares dejaron su trabajo y lo siguieron.Fuentes: el propio texto bíblico · Andrew · James (Son of Zebedee) · Sea of Galilee
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Lugares de este capítulo
- Jerusalem · 31.777, 35.234 · versículos 5, 25
- Galilee · 32.760, 35.527 · versículos 12, 13, 15, 23, 25
- Judea · Hoy: Judea 1 · 31.777, 35.234 · versículos 12, 25
- Nazareth · 32.702, 35.298 · versículo 13
- Jordan · Hoy: Jordan River · 31.761, 35.558 · versículos 15, 25
- Sea of Galilee · 32.819, 35.590 · versículo 18
- Syria · Hoy: Syria 2 · 33.511, 36.306 · versículo 24
- Decapolis · 32.717, 35.800 · versículo 25
Solo aparecen lugares identificados con alta confianza (90 % o más según las fuentes académicas reunidas por OpenBible). Mapa de la época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa actual: © colaboradores de OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos y licencia de esta traducción
Chaʼ suʼwe nu nchkwiʼ chaʼ ʼin Jesucristo nu nka xʼnaan New Testament in Chatino, Western Highland (MX:ctp:Chatino, Western Highland) copyright © 1992 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Chatino, Western Highland Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc. Chatino, Zona Alta Occidental [ctp], Mexico Copyright Information © 1992, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. ( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ ) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible. You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information: You must give Attribution to the work. You do not sell this work for a profit. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request. The New Testament in Chatino, Western Highland © 1992, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2014-04-22
Fuente: http://ebible.org/ctpNT/ · eBible.org