Mateo 5
Lataiquiʼ loyaʼapa iƚe al cʼa lixpicʼepa L̵anDios · Toca un versículo para ver sus referencias cruzadas.
1Jesús ixim'mola' axpela' lan xanuc' tihuejyi, if'aj'ma ƚijuala. Jiƚpiya icutshuai'ma. Iƚoc'oƚai'me ts'ilihuequi. 2Ipango'ma imuc'i'mola', timila':
3―Lan xanuc' ts'iƚsina' tehue'ela' juaiconapa, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timajm'me anuli ȽanDios ƚiƚRey.
4’Lan xanuc' nohuotsopá, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tiƚonc'e'em'mola' liƚpixhuejma'.
5’Lan xanuc' pe aimi'e'eyoƚtsi tsila', iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya ixanuc' ȽanDios, iƚque tepi'i'mola' quiƚmane ticuxe'me fa'a li'a ƚamats'.
6’Lan xanuc' nojanajpá latenƚcocopa ȽanDios, nocuapá: “ȽanDios aƚ'e'etsonga' ƚijca laƚpicuejma'”, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya ti'e'em'mola' ƚijca liƚpicuejma'.
7’Lan xanuc' noximpá cuanuc' liƚpimaye, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tixinim'mola' acuanuc'la.
8’Lan xanuc' ts'anuli liƚpicuejma', iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya tixim'me ȽanDios.
9’Lan xanuc' nocuapá: “Catoc'i'ma ƚaipima. Tuyaiƚa' al c'a iƚque”, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timetsaicom'mola' inaxque' ȽanDios.
10’Lan xanuc' noteƚcopá mihuejyi al ƚijca cane, iƚne ƚinca tuyalaicoyi al c'a. Maƚniya timajm'me anuli ȽanDios ƚiƚRey.
11’Imanc' ts'alihuequi, ja'ni lan xanuc' titaletsolhuo', ja'ni timilojtsolhuo' cataiqui', ja'ni titeƚ'mitsolhuo', ja'ni tinesc'etsolhuo' ma mifel'miyaleyi, imanc' ƚinca tuluyalaicoyi al c'a. 12Toƚta'a imanc' ti'onƚcotolhuo' to lam profeta. Luyaipa quitine ma toƚiya liteƚcopa iƚniya. ¡Toliyuc'tseƚe tixojla' cunlata! Jipu'hua lema'a tipa'a al cueca' lapi'inyacolhuo'.
13’Imanc' ma moƚmana' li'a ƚamats' ti'onƚcospolhuo' to ƚo'hue. ¡Toƚe tipajnla'! Aimi'i'molhuo' to ƚo'hue ƚuyaipa lic'a. Iƚque ƚo'hue aimi'iya milajn‑naya. Lan xanuc' tejuajaispá ƚuna, ti'huailequinna.
14’Moƚmana' fa'a li'a ƚamats' imanc' ti'onƚcospolhuo' to lepalc'o', ti'onƚcospolhuo' to liƚya' lilajmpa al toncay ƚijuala, aiquemiya. 15Munai'im'me lepalc'o' aimic'ommumiquinni anuli c'ec. Tipo'nonni pe lopiyopa. Toƚta'a tepalc'o'ila' jahuay nomana' lajut'ƚ. 16Ma toƚta'a ti'iƚa' loƚ'ejma' imanc'. Tolapalc'o'itsola' loƚf'as xanuc'. Tonƚ'e'etsola' al c'a. Toƚta'a ticua'me: “Acueca' conƚ'Ailli' Nopa'a lema'a. Ac'a iƚque.”
17’¿Te aga toƚnesyi: “Jesús icuaicoco'ma fa'a li'a ƚamats' teteƚƚa' locuxepa ȽanDios, iƚe lataiqui' liniƚijmpa Moisés, jouc'a liniƚijmpa lam profeta”? A'i. Aicuaicoco'ma canant'ƚiƚa' locuxepa ȽanDios, aicateƚya. 18Iya' camilhuo' al ƚinca: Ma mipa'a lema'a li'a ƚamats', aimehue'eya ni anuli ƚainila' xonca ƚaca'hua, ni toƚta'a anuli ƚacumi. Iƚe litaiqui' ȽanDios jahuay tipanehuo. Ma' mi'hua menanƚi lixpic'epa ȽanDios, jouc'a ti'hua tipanehuo litaiqui'. 19Anuli cal xans ja'ni aimihuejma iƚiya litaiqui' ȽanDios locuxepa, tama lataiqui' xonca aca'hua, ja'ni timuc'itsola' toƚta'a lif'as xanuc', iƚque cal xans tixinim'me xonca aca'hua pe lomana' lan xanuc' naihuejcopá cal Rey Nopa'a lema'a. Ƚocuena cal xans naihuejcopa ȽanDios, timuc'itsola' lan xanuc' tihuejcoƚe, iƚque tixinim'me acuecaj xans pe lomana' lan xanuc' naihuejcopá ȽanDios cal Rey Nopa'a lema'a.
20’Iya' camilhuo': Aimoƚ'onƚico'moƚtsi to lam fariseo ni lomxiye nomuc'iyalepá locuxepa ȽanDios. Tonƚ'eƚe xonca al c'a. Ti'iƚa' xonca al ƚijca loƚ'ejma'. Ja'ni a'i, aimoƚtsuflaiyacu pe lomana' naihuejcopá ȽanDios, iƚque cal Rey Nopa'a lema'a.
21’Imanc' oƚsina' lataiqui' lu'impola' lan xanuc' iƚniya nimajmpá luyaipa quitine. U'impola': “Aimoƚma'ahuale'me. Naitsi noma'ahualepa titai'ma lijunac'. Tecani'em'me.” 22Iya' camilhuo': Cal xans ja'ni ti'hua tixtuc'o ƚipima, titai'ma lijunac'. Cal xans ja'ni timilojla' cataiqui' ƚipima, tilecom'me pe lafoƚyomma lan xanuc' noxpijpá lataiqui'. Cal xans ja'ni tetets'iƚa' ƚipima, timiƚa': “Ima' uncue camac'ta”, iƚque titeƚcota ƚunga pe lopa'a al muf.
23’Tocuaitsi pe lotsufcoyompa ȽanDios, ma mopa'a jiƚpiya pe loftsufcoyoya, ja'ni to'nujuaitsi ƚopima tixtuc'ohuo', 24topo'noƚa' jiƚpiya ƚoftsufcoya, to'huaƚa' toxintsi ƚopima. Topac'etsi lipoyac' ƚopima, toƚmajnle al c'a, toƚpac'enatsoƚtsi. Tijouƚa' topainanni, tocuainata pe loftsufcoyoya, totsufcoƚa' ȽanDios.
25’Iƚque naixtuc'opo' ja'ni ti'hua'atso' cal juez, aimicoƚ'mo', topac'eƚa'. Topalaic'oƚa' ma monƚeyi lane. Ja'ni a'i, iƚque ticufto' cal juez, cal juez ticuto', lapaluc' titats'e'mo'. 26Iya' camihuo' al ƚinca: Ma mi'hua cotaiyinge, tama tutani le'a, jiƚpiya topajnta, aimaipaya.
27’Imanc' oƚsina' lu'impola' lan xanuc' nimajmpá luyaipa quitine. U'impola': “Aimoxhuico'ma ƚipeno ƚof'as xans”. 28Iya' camilhuo': Cal xans mehuelonge anuli ƚaca'no', ja'ni ticua lipicuejma': “Caxhuicoƚa'”, iƚque cal xans joupa itaipa lajunac'. Tocomma to joupa ixhuicopa.
29’Camihuo': Ja'ni iƚe lofmehuelojmpa timenac'ihuo', topulcufla' lo'u, taca'niƚa' aculi', tama iƚiya lo'u al c'a camane. Toƚta'a ma le'a anuli lo'u tejac'ma aimimef'minyaco' ƚunga. 30Ja'ni lomane timenac'ihuo', tama iƚiya al c'a comane, tatejla', taca'niƚa' aculi'. Toƚta'a ma le'a anuli lomane tejac'ma, aimimef'minyaco' ƚunga.
31’Luyaipa quitine uya'ampá: “Cal xans nixpic'epa tux'masla' ƚipeno, tepi'iƚa' lije'e, tijouƚa' tux'masnaƚa'”. 32Iya' camilhuo': A'i. Cal xans aimi'iya mux'masya ƚipeno. Ja'ni ƚaca'no' joupa ihuejpa ocuenaj xans, ƚipe'ailli' nipajnya tux'masla'. Ja'ni a'i aimi'iya. Iƚque ƚaca'no' joupa ƚux'masquimpa ja'ni tihuejla' ocuenaj xans, titai'ma lajunac'. Naitsi nolecoya ƚaca'no' jouc'a titai'ma lajunac'.
33’Jouc'a oƚsina' lu'impola' lan xanuc' nimajmpá fa'a luyaipa quitine, ticuayi: “Ja'ni o'epa jurar, aimopai'i'ma jiƚiya lotaiqui'. Lotaiqui' joupa o'epa jurar ȽanDios, tanant'ƚi'ma. Ja'ni aimanant'ƚi, totai'ma lajunac'.” 34Iya' camilhuo': Aimo'e'ma jurar. Aimocua'ma: “Por lema'a”. Jiƚpiya ticutsu ȽanDios cal Cuecaj Juez. 35Aimocua'ma: “Por li'a ƚamats'”. Li'a ƚamats' tocomma to ƚipitas ȽanDios lacaxaf'i'ipa li'mitsi'. Aimocua'ma: “Por al cuecaj quiƚya' Jerusalén”. Jiƚpiya ipiƚya' ȽanDios cal Rey. 36Jouc'a aimocua'ma: “Por ƚaijuac”. Ima' cotuca' aimi'iya mocuxe'eya ƚojuac. Anuli lajuac lumi aimi'iya mo'eya fujca. Jouc'a lajuac al fujca aimi'iya mo'eya umi. 37Aimo'e'ma jurar. Ma le'a tocua'ma: “Toƚta'a ca'e'ma”, o “A'i, aica'eya”. Aimoƚof'i'ma cataiqui'. Ja'ni toƚof'i cataiqui' a'i ȽanDios micuxe'ehuo' iƚiya lofnespa. Ma le'a ƚonta'a ticuxe'ehuo'.
38’Oƚsina' luya'ampá luyaipa quitine, ticuayi: “Anuli cal xans ja'ni joupa ipa'empá anuli li'u, iƚque mipai'iconghua, tipa'econa'ma ma le'a anuli li'u. Ja'ni anuli cal xans tipa'em'me anuli li'ay, iƚque mipai'iconghua, tipa'econa'ma ma le'a anuli li'ay.” 39Iya' camilhuo': Ja'ni a'ijc'a lo'epo', aimocuanaj'moxi. Ja'ni tuntafhuo' lopeque al c'a camane, tocufiƚa' lopeque loxa camane tuntafcontso'. 40Ja'ni ticuxecotso', texic'e'mo' lotsamalo, tommi'iƚa' lotsamalo jouc'a tommi'iƚa' lopuquiya. 41Ja'ni ts'ipenic' ticuxe'etso' timitso': “Lacanumf'eta cane oquej kilometro. Aƚtoc'iƚa' ƚainitay”, ima' tacanumf'eta amalpu kilometro. 42Naitsi noxahue'epo', tapi'iƚa'. Ja'ni tixahue'etso', timitso': “Lapi'iƚa', tijouƚa' cacuai'enaco'”, aimocuanaj'ma.
43’Imanc' oƚsina' luya'ampá luyaipa quitine, ticuayi: “To'e'ma capic'a ƚopima. Aimo'e'ma capic'a naixtuc'opo'. Iƚque to'e'ma laic'.” 44Iya' camilhuo': Tonƚ'e'mola' capic'a naixtuc'opolhuo'. Toƚsahue'eƚe ȽanDios titoc'itsola' iƚniya noteƚ'mipolhuo'. 45Ja'ni toƚe loƚ'ejma' aƚinca ti'i'molhuo' inaxque' ȽanDios, iƚque coƚ'Ailli' Nopa'a lema'a. Iƚque ticuxe'e ƚi'ora tepalc'o'itsola' jahuay lan xanuc'. Ja'ni lan c'a xanuc', ja'ni lixcay xanuc' tepalc'o'ila'. Jouc'a ticuxe'e ticuiƚa' ni petsi lomana' lan xanuc', petsi no'epá al c'a, jouc'a petsi no'epá lixcay, ma' anuli ticui'e. 46Ja'ni toƚ'etsola' capic'a ma le'a iƚne no'epolhuo' capic'a, ¿te cululijpa? Ma toƚta'a mi'eyi lin'najts'i'iyale. 47Ja'ni ma le'a toƚnonnila' loƚpimaye, ¿te ma tonƚ'eyi xonca al c'a? A'i. Lan xanuc' pe aimimetsaicoyi ȽanDios toƚe mi'eyi. 48Coƚ'Ailli' Nopa'a lema'a ti'ay pangay al c'a. Imanc' jouc'a tonƚ'eƚe pangay al c'a.

¿Sabías que…?
El Sermón del Monte
- Al ver a las multitudes, Jesús subió al monte, se sentó y comenzó a enseñar a sus discípulos. Ese discurso se conoce como el Sermón del Monte. Una nota cronológica sitúa su inicio en el año 28 d. C. y le asigna una duración de un día.Fuentes: el propio texto bíblico · Sermon on the Mount
- Al enseñar sobre los juramentos, Jesús dice que no se jure por Jerusalén, porque es la ciudad del gran Rey. En el original, el nombre está en dual y significa posesión de paz o fundación de paz. Esa forma probablemente alude a los dos montes sobre los que se construyó la ciudad, Sion y Moriah, o, como algunos suponen, a la ciudad alta y la ciudad baja; también se la llamaba ciudad de Dios y ciudad santa.Fuentes: el propio texto bíblico · Jerusalem
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Lugares de este capítulo
- Jerusalem · 31.777, 35.234 · versículo 35
Solo aparecen lugares identificados con alta confianza (90 % o más según las fuentes académicas reunidas por OpenBible). Mapa de la época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa actual: © colaboradores de OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos y licencia de esta traducción
Lataiquiʼ loyaʼapa iƚe al cʼa lixpicʼepa L̵anDios New Testament in Chontal, Highland Oaxaca (MX:chd:Chontal, Highland Oaxaca) copyright © 1991 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Chontal, Highland Oaxaca Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc. Chontal, Sierra de Oaxaca [chd], Mexico Copyright Information © 1991, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. ( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ ) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible. You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information: You must give Attribution to the work. You do not sell this work for a profit. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request. The New Testament in Chontal, Highland Oaxaca © 1991, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2014-04-22
Fuente: http://ebible.org/chdNT/ · eBible.org