Mateo 2
Ri utzilaj tzij re ri kanimajawal Jesucristo · Toca un versículo para ver sus referencias cruzadas.
Achijab cꞌo quinaꞌoj quebeꞌbina rucꞌ ri Jesús
1Ri Jesús xalax chilaꞌ Belén re Judea echiriꞌ e rey ri Herodes. Xebopon cꞌu Jerusalem jujun achijab e petinak pa relebal lo ri kꞌij. Rique lic cꞌo quinaꞌoj puwi tak ri chꞌumil. 2Jecꞌuwaꞌ caquibiꞌij:
—¿Pa cꞌo wi ri rey que raj judiꞌab alaxinak? Ma riꞌoj xkil ruchꞌumil cꞌa pa relebal lo ri kꞌij; yey e waꞌ oj petinak chaꞌ coꞌlkalokꞌnimaj ukꞌij —quechaꞌ.
3Echiriꞌ xuta waꞌ ri rey Herodes, lic xsach unaꞌoj che y jelaꞌ xquicꞌulumaj conoje ri winak e aj Jerusalem. 4Xumol cꞌu quichiꞌ conoje ri nimak e aj chacunel pa Rocho Dios cucꞌ raj cꞌutunel re ri tzijpixab y xutzꞌonoj cꞌu chique pa calax wi ri Cristo, Ruchaꞌoꞌn lo ri Dios. 5Rique xquibiꞌij che:
—Ri Cristo calax pa raldea Belén re Judea, ma jewaꞌ utzꞌibam can ri kꞌalajisanel chupa Ruchꞌaꞌtem ri Dios:
6Riꞌat Belén at cꞌo pa ri luwar re Judea,
tob lic at chꞌutiꞌn, riꞌat lic cꞌo awach
chiquiwach raj wach e cꞌo Judea,
ma awucꞌ riꞌat cape wi ri Jun Takanel;
ecꞌu Rire cuꞌana chajinel que ri nutinamit Israel Mi. 5:2
—xechaꞌ.
7Ri Herodes ruma ri xuto, xa xeꞌlakꞌay xebusiqꞌuij rachijab e aj naꞌoj puwi tak ri chꞌumil y xutzꞌonoj cꞌu chique jampa xwinakir waꞌ wa chꞌumil. 8Tecꞌuchiriꞌ, xebutak bi Belén, jewaꞌ xubiꞌij chique:
—Oj alak y lic tzucuj alak chi utz ri ralco acꞌa. We xrik cꞌu alak, coꞌlbiꞌij alak chwe pa cꞌo wi chaꞌ jelaꞌ quinꞌec riꞌin y quiꞌnlokꞌnimaj ukꞌij —xchaꞌ.
9Tecꞌuchiriꞌ rachijab e aj naꞌoj xquita ri xubiꞌij ri rey, xquimaj chubi ri quibe. Ecꞌu ri chꞌumil quilom lo cꞌa pa relebal lo ri kꞌij, nabe bi chiquiwach y xtaqꞌuiꞌ cꞌu chwi ri luwar pa cꞌo wi ri ralco acꞌa. 10Rique echiriꞌ xquil ri chꞌumil, lic xequiꞌcot che. 11Ecꞌuchiriꞌ xeboc pa ri ja, xquil ri ralco acꞌa rucꞌ ruchu María. Xexuquiꞌic y xquilokꞌnimaj ukꞌij. Xquijak cꞌu uchiꞌ ri quicaxa y xquiya tak sipanic che, waꞌ re oro, re incienso y re mirra lic quiꞌ ruxlab. 12Chakꞌab cꞌu riꞌ, xkꞌalajisax chique pa wachicꞌ na quetzelej ta chi pa cꞌo wi ri Herodes. Ruma cꞌu riꞌ, xetzelej pa quitinamit pa jun chic be.
Cacꞌam bi ri Jesús Egipto cuma ruchu-ukaw
13Echiriꞌ rachijab e aj naꞌoj ebelinak chubi rucꞌ ri Jesús, xucꞌut rib jun ángel re ri Dios pa uwachicꞌ ri José y xubiꞌij che: «Chatyactajok, chebacꞌama bi racꞌa y ruchu. Chixanimaj bi cꞌa Egipto y chixcanaja chilaꞌ cꞌate cambiꞌij chiwe jampa quixpetic, ma ri Herodes cutak utzucuxic racꞌa chaꞌ cacamisaxic» xchaꞌ.
14Xyactaj cꞌu bi ri José chakꞌab, xebucꞌam bi racꞌa y ruchu, y xebec Egipto. 15Chilaꞌ cꞌut xecꞌojiꞌ wi cꞌa che rucamic ri Herodes. Xuꞌan cꞌu waꞌ chaꞌ e cuꞌana rubiꞌim lo ri Dios ruma ri kꞌalajisanel echiriꞌ jewaꞌ xubiꞌij: «Cꞌa chilaꞌ Egipto xinsiqꞌuij wi lo ri Nucꞌajol» xchaꞌ.
16Ri Herodes, echiriꞌ xretaꞌmaj xsocosoꞌx can cuma rachijab e aj naꞌoj, lic xpe royowal. Ruma cꞌu riꞌ, xutak quicamisaxic conoje ri raltak co chꞌutiꞌk alabo cꞌamajaꞌ caquiqꞌuis queb junab, chique ri e cꞌo Belén y pa tak ri luwar e cꞌo lo chunakaj. Ecꞌu xucꞌam re riꞌ ri xquibiꞌij ri e aj naꞌoj puwi rukꞌijol echiriꞌ xwinakir ri chꞌumil. 17Jecꞌulaꞌ e xuꞌana ri tzꞌibital can ruma ri kꞌalajisanel Jeremías echiriꞌ xubiꞌij:
18Xtataj jun kulaj pa Ramá,
okꞌej y sicꞌ rucꞌ bis.
E ri Raquel querokꞌej ri ralcꞌoꞌal
y na caraj tane cabochiꞌix ucꞌuꞌx
ruma ri quicamic ri ralcꞌoꞌal Jer. 31:15
xchaꞌ.
Ri Jesús cucꞌ ruchu-ukaw quetzelej tanchi Nazaret
19Tecꞌuchiriꞌ caminak chi ri Herodes, jun ángel re ri Dios xucꞌut rib pa uwachicꞌ ri José chilaꞌ Egipto y xubiꞌij che: 20«Chatyactajok, chebacꞌama bi racꞌa junam rucꞌ ruchu y chixtzelej tanchi Israel, ma ya xecam conoje ri cacaj caquicamisaj racꞌa» xchaꞌ.
21Xyactaj cꞌu ri José, xebucꞌam bi racꞌa y ruchu, y xtzelej lo Israel. 22Pero xuxiꞌij rib queꞌec Judea, ma xretaꞌmaj e ri Arquelao rucꞌajol ri Herodes ri xcanaj can rey re Judea pucꞌaxel rukaw. Ruma cꞌu ri xkꞌalajisax che pa jun chic uwachicꞌ, xumaj bi ube Galilea. 23Echiriꞌ xebopon chilaꞌ, xeꞌjekela pa ri tinamit Nazaret, chaꞌ e xuꞌana ri xquibiꞌij ri kꞌalajisanelab chwi ri Jesús: “Rire cabiꞌx che aj Nazaret.”

¿Sabías que…?
Magos, Herodes y Nazaret
- El rey Herodes de este capítulo es Herodes el Grande. Su hijo Arquelao, habido con Malthace, una mujer samaritana, heredó la tercera parte del reino: Idumea, Judea y Samaria. Hasta pocos días antes de la muerte de Herodes, otro hijo, Antipas, había sido nombrado sucesor, pero en sus últimos momentos Herodes nombró a Arquelao; por temor a él, José se apartó de Judea y se retiró a Galilea.Fuentes: Archelaus · el propio texto bíblico
- Mateo relaciona la muerte de los niños en Belén con palabras pronunciadas por el profeta Jeremías: una voz en Ramá, Raquel llorando por sus hijos. Raquel, una de las esposas de Jacob, murió al dar a luz a Benjamín y fue sepultada junto al camino de Efrata, es decir, Belén, justo al norte de la ciudad. Su sepulcro es objeto de gran veneración entre los judíos.Fuentes: el propio texto bíblico · Rachel · Bethlehem
- Belén, en la región montañosa de Judá, se llamaba antes Efrata y también era conocida como la ciudad de David; bajo los romanos quedaba en Judea, la más meridional de las tres divisiones de Palestina. José y María fueron en cambio a Nazaret, en Galilea, su hogar, un pueblo que no se menciona en el Antiguo Testamento. En general se supone que el nombre Nazaret proviene del hebreo netser, un renuevo o brote, aunque algunos lo relacionan con una palabra que significa guardar o vigilar.Fuentes: Bethlehem · Judea · Nazareth · el propio texto bíblico
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Lugares de este capítulo
- Bethlehem · 31.704, 35.208 · versículos 1, 5, 6, 8, 9, 16
- East · Hoy: region around Amman · 31.955, 35.934 · versículos 1, 2, 9
- Jerusalem · 31.777, 35.234 · versículos 1, 3
- Judea · Hoy: Judea 1 · 31.777, 35.234 · versículos 1, 5, 22
- Egypt · 30.129, 31.308 · versículos 13, 14, 15, 19
- Galilee · 32.760, 35.527 · versículo 22
- Nazareth · 32.702, 35.298 · versículo 23
Solo aparecen lugares identificados con alta confianza (90 % o más según las fuentes académicas reunidas por OpenBible). Mapa de la época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa actual: © colaboradores de OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos y licencia de esta traducción
Ri utzilaj tzij re ri kanimajawal Jesucristo New Testament in Achi Rabinal; acr (GT:acrT:Achi) copyright © 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Achi Dialect: Rabinal Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc. Copyright Information © 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. ( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ ) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible. You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information: You must give Attribution to the work. You do not sell this work for a profit. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request. The New Testament in Achi © 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2014-04-21
Fuente: http://ebible.org/acrTNT/ · eBible.org