Nations Bible

Matthew 5

Kaipimi Taita Dius Rimaku · Tap a verse to see its cross-references.

Awa lumapi, Jesús iacha­chiska­manda

1Chi achka runa­kunata kawas­paka, Jesús awa lumama rirka. Chipi tia­rig­ri­ura, paita kati­raiag­kuna kailla­iag­rir­ka­kuna. 2Chi­ura, Jesuska iacha­chii kalla­rir­ka­kunata, kasa nispa:

3—Kam­kuna, Taita Diuswa iuia­rispa, mana iukag­sina tukug­kuna, paipa iapa kuiaskami kan­gi­chi. Chasa kag­kuna, Dius suma manda­kus­ka­pi­mi iaikug­rin­gapa kan­gi­chi.

4—Pi­wapas mana atun­ia­chi­riska iuiaspa kag­kuna­pas, Taita Diuspa iapa kuiaskami kan­gi­chi. Chasa kag­kuna, kai alpa duiñu karaska kag­kuna­mi ni­raian­gapa kan­gi­chi.

5—Kuna­ura iapa llakii­wa waka­na­kuskapas, Taita Diuspa iapa kuias­kami kan­gi­chi. Chasa kag­kuna­ta, paimi sumag­lla llakii­kuna­ta anchu­chin­gapa ka.

6—Iarkai i iaku­nai­wa­sina Taita Dius imasa munas­ka­sina ruran­gapa munag­kuna­pas, paipa iapa kuias­kami kan­gi­chi. Pai­lla­ta­ta­mi ima alli munas­kata kara­mun­gapa ka.

7—Sug­kuna­manda iapa llakii­wa kag­kuna­pas, Taita Diuspa iapa kuias­kami kan­gi­chi. Chasa kag­kuna­manda, pai­pas­mi iapa llakii­wa kawan­gapa ka.

8—Tukuipi alli­lla suma iuiai­wa kag­kuna­pas, Taita Diuspa iapa kuias­kami kan­gi­chi. Chasa kag­kuna, paipa ñawi­ta­mi kawag­rin­gapa kan­gi­chi.

9—Rabia­wa kag­kunata pasin­sia­chig­kuna­pas, Taita Diuspa iapa kuiaskami kan­gi­chi. Chasa rurag­kunata, pai nin­ga­pa­mi ka: “Nuka­pa wam­bra­kuna­mi kan­gi­chi”.

10—Kam­kuna alli ruraspa kaug­sa­na­kug­manda, sug­kuna mana suma kam­kunata rura­na­kugpi­pas, Taita Diuspa iapa kuiaskami kan­gi­chi. Chasa pasaspa kag­kuna, Dius suma manda­kus­ka­pi­mi iaikug­rin­gapa kan­gi­chi.

11—Nuka­manda iuia­rispa, mai­kan­pas kam­kunata kamispa, mana suma ruraspa, kam­kuna­manda llullaspa jucha­chispa rimagpi­kunaka, Taita Diuspa iapa kuias­kami kan­gi­chi. 12Chasa mana alli­lla kam­kunata ruragpi­pas, kun­tin­ta­rispa­lla kan­gi­chi. Kam­kunata Taita Dius, sug luarpi asku­rinti suma­mi tukui karan­gapa ka. Chasa­lla­ta­mi kam­kuna­manda mas ñug­pa kaug­sas­ka­kuna, Santu Ispi­ri­tu­wa rimag­kuna­ta­pas mana alli­lla rurar­ka­kuna.

“Kachi­sina i iuiai­kunata puncha­ia­chig­sina­mi kan­gi­chi”

13—Kam­kuna, kai alpapi kaug­sa­na­kuska­manda kachi­sina­mi kan­gi­chi, tukui­kuna mas sumag­lla kaug­sa­na­kun­gapa. Kachi wag­lli­rigpika, mana pudi­ringachu kachia­chin­gapa. Ñi imapapas mana balin­gapa kanchu. Chasa­taka, sitaimi chaiá, pipas saruspa ialin­gapa.

14—Kam­kuna, kai alpapi kaug­sa­na­kuskapa iuiai­kunata puncha­ia­chig­kuna­mi kan­gi­chi. Mai­kan pui­blu luma awapi tiag, mana paka­lla­pi­mi ka. 15Chasa­lla­ta, ñi pipas mana bila sindi­chin­kangi­chi­chu, kawitu ukuma churan­gapa. Awa­pi­mi churan­gapa kan­gi­chi, tukui chi ukupi kag­kunata puncha­ia­chin­gapa. 16Chasa­lla­ta kam­kuna­pas, runa­kunapa ñug­pa ladu alli rurai­kuna­wa puncha­ia­chig­kuna­sina kaug­san­gi­chi. Chasapika, kam­kunapa alli rurai­kunata kawas­paka, pai­kuna­pas kam­kunapa Taita Dius suma luarpi kag­ta­mi iapa suma atun­ia­chin­gapa kan­kuna.

Moisés ima ruran­gapa niska­manda

17—Mana samurka­nichu, Moisés i Santu Ispi­ri­tu­wa rimag­kuna ima ruran­gapa nis­kata puchukan­gapa. Mana chasa iuia­na­kui­chi. Chi­kunapi ima willa­raias­kata ruran­ga­pa­mi samurkani. 18Kasa­mi nuka nii­ki­chita: sug luar i kai alpa luar tuku­rig­sina kagpi­pas, chi ñug­pa­manda ima willa­raias­kaka, ñi mailla mana anchu­chii tukun­gapa kanchu. Tukui imasa ñug­pa­manda librupi willa­raias­ka­sina­mi tukun­gapa ka. 19Chasa­manda, mai­kan­pas tukui ima nis­kata mana ruraspa sug­kuna­ta­pas chasa­lla­ta iacha­chigpika, suma luarma iaikug­rig­pura mas uchu­lla­mi ni­raian­gapa kan­kuna. Ikuti mai­kan­pas tukui ima nis­kata ruraspa sug­kuna­ta­pas chasa­lla­ta iacha­chigpika, suma luarma iaikug­rig­pura atunmi ni­raian­gapa kan­kuna. 20Kasa­mi nii­ki­chita: Moisés ima nis­kata iacha­chig taita­kuna i fari­seo­kuna­manda­pas mas alli­lla kam­kuna mana ruragpi­kunaka, suma luarma mana iaikug­rin­gapa kangi­chi­chu.

Rabia­riska­manda

21—Ñami ñug­pa­manda runa­kunata kasa ni­raias­kata uiarkan­gi­chi: “Mana wañu­chin­gi­chi. Mai­kan wañu­chigtaka justi­siaimi tukun­ga­pa ka”. 22Chasa kagpi­pas, nukaka kasa­mi nii­ki­chita: pi­wapas rabia­rig­kuna­ta­mi justi­siai tukun­gapa kan­kuna. Mai­kan kamig­kunata mas atun justi­siaimi tukun­gapa kan­kuna. “Kam, iapa upa­iaska­mi kangi” mai­kan nig­kunata dil­tudupa nina­ma­mi sitai tukun­gapa kan­kuna.

23—Chasa­manda kamta, kama­ri­ku altarma apa­ku­ura sug runa­wa mana alli­lla kagta iuia­rigpi, 24kama­ri­kuta sakispa, ñug­pa rin­ga­pa­mi chaiá, chi runa­wa alli­lla tukun­gapa. Chi­ura­manda kutingi, kama­ri­kuta Taita Diusta kawa­chin­gapa.

25—Mai­kan kamta dimandaspa, justi­sia­pagma pusa­na­kugpika, chara ñambi ri­na­kuska­lla­pi paita sumag­lla rimangi, manara justi­sia­pag­ma chaia­chig­rigpi. Mana kagpika, chaia­chig­ri­ura, justi­siaka kamta alwa­sil­kunapa maki­pi­mi sakinga. Chi­ura alwa­sil­kunaka, kamta kar­sil­pi­mi wichkanga. 26Kasa­mi nuka niiki: chi­manda mana llugsin­gapa kangichu, tukui kulki manara kuti­chin­kama.

Kari warmiwa atun panda­riska­manda

27—Ñami kasa ni­raias­kata uiarkan­gi­chi: “Mana sugpa war­mi­wa panda­ri­kungi”. 28Chasa kag­pi­pas, nukaka kasa­mi nii­ki­chita: mai­kan­pas, sugpa warmita kawaspa, pai­wa siri­rin­gapa munas­paka, ñami chasa iuiaipi atun panda­rii rurarkan­gi­chi.

29—Kasapas. Kam­kunapa alli ñawi­wa kawaspa, panda­rin­gapa kagpika, chi ñawita chaianmi sur­kuspa sitan­gapa, mana panda­rin­gapa. Chasa­paka, mas alli­char kantra, kuir­pu­manda suglla imapas sitas­pa, pisi kan­gapa. Mana kagpika, ¿tukui kuir­pu­wan­tachu munaipa, dil­tudu­pa ninama sitai tukun­gapa?

30—Chasa­lla­ta, kam­kunapa alli maki­wa panda­rin­gapa kagpika, chi makita chaianmi kuchuspa sitan­gapa, mana panda­rin­gapa. Chasa­paka, mas allichar kantra, kuir­pu­manda suglla imapas sitaspa, pisi kan­gapa. Mana kagpika, ¿tukui kuir­pu­wan­tachu munaipa, dil­tudupa ninama rin­gapa?

Warmita sitag­kuna­manda

31—Kasapasmi Moisés ima willa­raias­kapi ni­raiarka: “Mai­kan­pas kikin­pa warmita sitan­gapa munagpika, chasa munas­kata iskri­bispa, chi warmita kuan­gi­chi”. 32Chasa kagpi­pas, nukaka kasa­mi nii­ki­chita: mai­kan­pas, kikin­pa warmita ima­manda­lla­pas sitagpika, atun panda­riima kachag­sina­mi rurá. Chi warmi sug kari­wa api­rigpika, chi­manda­kar pudinmi sitanga. Chasa­lla­ta, mai­kan­pas kusa sitaska warmi­wa kasa­ragpika, atun panda­riimi rurá.

Taita Diuspa ñawipi alli­lla nikuska­manda

33—Kasapasmi ñug­pa­manda runa­kunata ni­raiarka: “Atun Taita Diuspa ñawipi mana llullan­gi­chi. Imasa­mi Taita Diuspa ñawipi alli­lla ruran­gapa nirkan­gi­chi: chasa ruran­gi­chi”. 34Chasa kagpi­pas, nukaka kasa­mi nii­ki­chita: mana ima­ta­pas kawag churan­gi­chi, kam ni­kuska alli­lla kagta. Suma luarta mana kawag churan­gi­chi; suma luar, Taita Diuspa manda­dirumi ka. 35Kai alpa­ta­pas mana kawag churan­gi­chi; kai alpa, paipa saru­dirumi ka. Jeru­sa­len­ta­pas mana kawag churan­gi­chi; chita, tukui mandu­iug Taita Diuspa pui­blumi ka. 36Kam­kunapa uma­ta­pas mana kawag churan­gi­chi; kam­kuna manima pudin­gapa kangi­chi­chu, ñi sug agcha iura­ia­chin­gapa u iana­ia­chin­gapa. 37Chasa­paka, “Ari” nin­gapa chaiag­pika, “Ari” nin­gi­chi­lla. “Mana” nin­gapa ka­ura, nin­gi­chi­lla: “Mana”. Ima­ta­pas chi­wa kawag churag­pika, iaia kukumi iuia­chi­ku.

“Kamkunata jiru ruras­ka­kunata mana randi­chin­gi­chi”

38—Ñami kasa ñug­pa­manda ni­raias­kata uiarkan­gi­chi: “Mai­kan­pas rabia­rispa ñawi sur­kus­kataka chasa­lla­ta randi­chin­gapa. Mai­kan­pas kiru llugsigta pias­ka­taka chasa­lla­ta randi­chin­gapa”. 39Chasa kagpi­pas, nukaka kasa­mi nii­ki­chita: mai­kan­pas kamta mana suma ruras­ka­kunata mana randi­chingi. Pipas alli ladu kachi­tipi kamta piag­pika, sug ladu kachi­tipi pian­gapa­pas saki­ringi. 40Mai­kan kamta diman­daspa, kusma kichun­gapa munag­pika, kapi­saiu­ta­pas kuangi apachu. 41Mai­kan­pas kamta chunga kuadra apa­rispa katin­gapa chaiag­pika, iskai chunga kuadra­pas katingi. 42Mai­kan­pas ima mañas­kata karan­gilla. Mai­kan “Maña­chi­wai” nis­kata, ¡ujala­lla­pas ningi: “Mana”!

“Kam­kunata mana munagkunata kuian­gi­chi”

43—Ñami kasa ñug­pa­manda ni­raias­kata uiarkan­gi­chi: “Kam­kunapa iacha­ridu­kunata kuiaimi iukan­gi­chi. Ikuti kam­kunata mana munag­kuna­takar rabia­wa kawan­gi­chi”. 44Chasa kagpi­pas, nukaka kasa­mi nii­ki­chita: kam­kunata mana munaspa piña­na­kus­kata kuian­gi­chi. Kam­kunata mana suma ruraspa puchu­kan­gapa muna­na­kuska­manda, Taita Diusta pai­kuna­manda alli­lla maña­pun­gi­chi. 45Chasa­waka, kam­kunapa Taita Dius suma luarpi kagpa wam­bra­kuna­mi tukun­gapa kan­gi­chi. Paimi alli rurag­kuna­manda i mana alli rurag­kuna­manda­pas indi llugsi­chimú. Chasa­lla­ta, alli runa­kuna­manda i mana alli runa­kuna­manda­pas­mi tamia­chimú.

46—Kasapas. Kam kikin­pura­lla kuia­na­kuspa kagpika, kam­kunata, ¿imatak Taita Dius karan­gapa suia­na­kun­gi­chi? Mai­kan mana suma rurag­pura­pas kuia­na­kuspa­mi kaug­san­kuna. 47Kam­kunapa waug­kindi­pura­lla “Puangi” ni­na­kug­pika, ¿imapi­tak alli­lla rura­na­kun­gi­chi? Chasa­mi Taita Diusta manara rigsig­kuna­pas, kikin­pura kaug­sa­nakú. 48Imasa­mi kam­kunapa Taita Dius suma luarpi kag, tukuipi alli ka: chasa­lla­ta­mi kam­kuna­pas iukan­gi­chi, tukui­pi alli kan­ga­kuna.

Artistic illustration — an interpretation, not a historical record.

Did you know?

The Sermon on the Mount

  • When Jesus saw the crowds, he went up on the mountain, sat down, and began to teach his disciples. That discourse is known as the Sermon on the Mount. A chronological note places its start in AD 28 and gives it a duration of one day.Sources: the Bible text itself · Sermon on the Mount
  • Teaching about oaths, Jesus says not to swear by Jerusalem, for it is the city of the great King. In the original the name is a dual form meaning possession of peace, or foundation of peace. That form probably refers to the two mountains on which the city was built, Zion and Moriah, or, as some suppose, to the upper and the lower city; it was also called the city of God and the holy city.Sources: the Bible text itself · Jerusalem

Notes written with AI assistance from open sources (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, public domain) and reviewed before publishing.

Places in this chapter

  • Jerusalem · 31.777, 35.234 · verse 35

Only places identified with high confidence are shown (90% or more according to the scholarly sources compiled by OpenBible). Period map: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; modern map: © OpenStreetMap contributors; places: OpenBible.info (CC BY 4.0).

Credits and license for this translation
Kaipimi Taita Dius Rimaku
New Testament in Inga
copyright © 2009 Wycliffe Bible Translators, Inc.
Language: Inga
Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc.
Copyright Information
© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.
This translation text is made available to you under the
terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works.
( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ )
In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you
do not change any of the text or punctuation of the Bible.
You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions
or quotations from this work, provided that you include the above copyright
information:
You must give Attribution to the work.
You do not sell this work for a profit.
You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures.
Permissions beyond the scope of this license may be
available if you contact
us with your request.
The New Testament
in Inga
© 2009, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved.
This translation is made available to you under the terms of the
Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0.
You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that:
You include the above copyright and source information.
You do not sell this work for a profit.
You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures.
Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents.
For other uses, please contact the respective copyright owners.
2014-08-06

Source: http://ebible.org/inb/ · eBible.org

Talk to us

Tell us where you read from, how the Bible has helped you, or what we could improve. We read every message.