Matthew 5
Vit'eegwijyąhchy'aa Vagwandak Nizįį · Tap a verse to see its cross-references.
Taih Kat Gwandak Nizįį Eeginkhii
1Ch'ihłan drin nijin Jesus, dinjii lęįį nąįį yeelin łeeljil gwah'in dąį', taih kat hahdhizhii ts'ą' naadii. Gwiizhit vitsyaa nąįį yeelin niinjil, 2ts'ą' t'ee geegooviheełchya'. none|src="cn01700b.tif" size="span" copy="©1978 David C. Cook Publishing Company" ref="MAT 5.2"
3“Zhit juu nakhwatee Vit'eegwijyąhchy'aa t'aahchy'aa ts'ą' neeshreegaahchy'aa gaagiindaii nąįį shoo giinlii,
Zheekat Gweegwinii'ee t'ee goots'an gwanlii t'oonchy'aa!
4Zhit juu nakhwatee tr'igwidii nąįį shoo gooli',
Vit'eegwijyąhchy'aa goovaa gwinzii t'inchy'aa geh'an!
5Zhit juu nakhwatee datthak khazhak t'iinchy'aa nąįį shoo gooli',
Vit'eegwijyąhchy'aa jidii nankat datthak goovintł'eehee'aa gavahnyąą ąįį goohoondal t'igiinchy'aa geh'an!
6Zhit juu nakhwatee łyaa Vit'eegwijyąhchy'aa doo'ya' yuunyąą ąįį gwik'it t'ii'in nąįį shoo gooli',
Vit'eegwijyąhchy'aa ts'an jidii giindhan datthak gihee'yaa t'oonchy'aa!
7Vit'eegwijyąhchy'aa neeshraahchy'aa gavahoonjyaa geh'an,
zhit nakhwatee juu neeshraahchy'aa niindhan nąįį shoo gooli'!
8Zhit juu nakhwatee vidrii zhit Vit'eegwijyąhchy'aa deenyąą ąįį gwik'it gwizhrįh t'ii'in nąįį shoo gooli',
Vit'eegwijyąhchy'aa gahąąh'yaa t'igiinchy'aa.
9Zhit juu nakhwatee tsinehdan geenjit tr'agwah'in nąįį shoo gooli',
Vit'eegwijyąhchy'aa shigii gavaahaanjyaa t'iginchy'aa.
10Zhit juu nakhwatee Vit'eegwijyąhchy'aa deenyąą gwik'it t'ii'in geenjit gwiizųų khaiinch'igiighit nąįį shoo gooli',
Zheekat Gweegwinii'ee goots'an nilii t'igiinchy'aa.
11“Shatąįį ohdaa geh'an, juu nakhwatee gwiizųų vats'a' girinkhii ts'ą' khaiinjich'iighit ts'ą' oots'it haa tr'agwaanduu t'iizhit varahnyąą nąįį shoo gooli'. 12Jyąhts'ą' t'ee yeenii Vit'eegwijyąhchy'aa Eenjit Ginkhii nąįį khaiinjich'ahoodhat. Shoo ǫhłįį ts'ą' nakhwaashroonchy'aa, zheekat nakhweenjit gwintsii gwinzii goo'aii t'oonchy'aa.”
Lisil ts'ą' Aadrii Haa Eegareheekhyaa
13“Dzaa nankat dinjii nąįį datthak eenjit lisil k'it t'ohchy'aa ts'ą' nakhwat'injigaahchy'aa t'oonchy'aa. Ąįįts'ą' lisil vagwaandaii kwaa dhidlit ji' duuyeh chan hee vagwaandaii neerahtsii t'inchy'aa ts'ą' duuyeh chan hee vit'ineegwaachy'aa, ts'ą' oo'an tr'ahahtł'aa gwizhrįh, ts'ą' dinjii nąįį gwintł'oo giikat k'eeheedal.
14“Nakhwant'ee jii nankat datthak geenjit aadrii ǫhłįį k'it t'ohchy'aa t'oonchy'aa, kwaiik'it gwachoo taih kat gwiriłtsąįį ji' duuyeh geegoh'ik goo'aii. 15Dinjii nąįį duuyeh khwaiidaak'a' aadrii neegahdrii ts'ą' tyah ghoo choh t'eh nigiiya'ąįį, gaa zheh gwizhit datthak gach'ahaadrii geenjit aadrii daak'a' vakat doo'aii kat nigiihee'aa. 16Ąįį gwik'it adrii ch'aadrii k'it t'ohchy'aa, dinjii nąįį nakhwagąąh'in dąį' ch'ohdit k'it t'akhohchy'aa, ts'ą' nijin Vit'eegwijyąhchy'aa vigwitr'it gwinzii t'akhwa'in nakhwagąąh'in dąį' Zheekat Nakhwati' deegahah'aa t'igiinchy'aa.”
Law Eenjit Geech'ǫąąhtan
17“Moses va-law ąįįts'ą' Vit'eegwijyąhchy'aa Eenjit Ginkhii nilii nąįį jidii eech'agwahtan ąįį oo'an gwihihłyaa eenjit dzaa gwats'ą' hoiizhii nǫhkhya' shrǫ'. Jii kwaii eech'agwahchya' ąįį łi'deegwidlii gwahałtsyaa geenjit dzaa gwats'ą' hoiizhii t'ishi'in. 18Jidii datthak łi'haa nakhwaagwaldak, deegwąhkhyuk jii nan ts'ą' zheekat haa goodlii, gwiizhit duuyeh zhit Law vili' tsal gaa an ilii t'inchy'aa. Jidii t'igweheenjyaa goo'aii datthak gwik'it t'igwiizhit ąįįtł'ęę t'ohju' hee an heelyaa. 19Ąįįts'ą' t'ee juu Law vili' tsal zhrįh gaa k'eegwahthat kwaa ts'ą' ch'izhii dinjii nąįį chan law k'eegwagwahthat kwaa ąhtsii ji', Zheekat Gweegwinii'ee zhit ch'andaa gwiintsal gwizhrįh veegwehee'aa t'inchy'aa. Gaa juu Law deenyąą gwik'it t'ii'in ts'ą' ch'izhii nąįį chan law k'eegwahthat ąhtsii ji' Zheekat Gweegwinii'ee gwizhit ch'andaa gwiintsii vidivee gwehee'aa t'inchy'aa. 20It'ee łyaa nakhwaagwaldak t'ihnyąą, juu Law eech'ǫąąhtan nąįį, ts'ą' juu Pharisee nąįį k'it Vit'eegwijyąhchy'aa deeyahnyąą gwik'it t'ii'in nąįį andaa vik'eegohthat ji', gwizhrįh Zheekat Gweegwinii'ee nihdeehohdaa t'oonchy'aa.”
Diik'įį Gwanlii Geenjit Geech'ǫąąhtan
21“Vit'eegwijyąhchy'aa yeenii nakhwalak nąįį jyaa ahnyąą gohtth'ak, ‘Dinjii ęhdaa tr'agǫh'aa shrǫ' jyaa dakhwazhik ji' t'ee ch'aroahkat zheh nihdeenakhwarahahchyaa t'oonchy'aa.’” 22Gaa juk nakhwaagwahaldak, juu dachaa ts'ą' gwik'injigwiighit zhit vik'įį gwanlii ji' ch'aroahkat zheh gwizhit nihdeerahahchyaa. Nachaa zhyaa ‘Geenjit gwakwaa dinjii inlii!’ vaiinyąą ji', Jews gwakhaihkwaii nąįį ts'ą' nihdeenarahahchyaa, ąįįts'ą' chan, nachaa gwik'injigwiighit zhit dinjii ‘Vit'eegwijyąhchy'aa haandaii kwaa ts'ą' k'ii'an tr'agwah'in!’ vaiinyąą ji' khink'an ts'ą' hell gwats'ą' hinkhaa gwahtsii t'oonchy'aa. 23Ąįįts'ą' Vit'eegwijyąhchy'aa ataiinjii tr'ahtsii deek'it gwakat shih vantłeehahtsit gwiizhik nachaa gwik'injiighit gwiizųų vats'a' t'inizhik ganąnjik ji', 24ąįį shih zhat ataiinjii tr'ahtsii deek'it geeghaih akhoohoinjyaa ts'ą' nachaa zhat gwagwahkhan vats'a' hinkhaa ts'ą' vaagwinzii neegwahahtsyaa, ąįįtł'ęę gǫhju' hee zhat gwits'eehindyaa ts'ą' Vit'eegwijyąhchy'aa vats'a' shih vantł'eehahchaa.
25“Juu dinjii ch'ihłak shats'ą' gwiizųų t'inizhik nahnyąą (lawsuit) ji', ch'aroahkat zheh gwats'ą' nahahchyaa gwehkįį vaa gwinzii neegwąhtsii. Jyaa dinizhit kwaa ji', zhit juu noohaahkat ts'ą' nahahchyaa, ąįįtł'ęę juu gwadąįį gwak'ąąhtii (Police) nąįį antł'eenagahahchyaa ts'ą' zheh gwaazhrąįį nanagahahchyaa t'oonchy'aa. 26Łyaa naagwaldak, ąįįts'ą' aiizhit gwizhit heendyaa t'oonchy'aa, dahthee datthak laraa neegohoiinkwat gwats'ą' datthak zhat hiindyaa t'oonchy'aa.”
Juu Geedhidii Ąįį Juu Geedhidii Kwaa Haa Nigwii'ąįį Geenjit Geech'ǫąąhtan
27“Vit'eegwijyąhchy'aa yeenii nakhwalak nąįį jyaa daiinyą' gohtth'ak? ‘Nakąį' akwat na'at nilii kwaa haa oonchį' shrǫ'!’” 28Gaa juk nakhwaagwaldak, juu nakhwatee dinjii, tr'injaa nah'in ts'ą' vaa oihchį' yuunyąą ji' gaa didrii zhit adultery t'ii'in. 29Ąįįts'ą' t'ee nishriits'ąįį, nindee tr'agwaanduu t'ini'yaa nihiłtsąįį ji' khaiin'ąįį, ts'ą' oo'an haakhii jyąhts'ą' gwik'iighai' nindee ch'ihłak kwaa ji' ts'ąįį nidiveegweheezyaa t'oonchy'aa. Nananh gwa'an natthąį' lat kwaa, ji' gaa duuyeh natthąį' datthak hell gwizhit nihdeerahchįį t'oonchy'aa. 30Nishriits'ąįį, nanli' tr'agwaanduu t'ini'yaa nihiłtsąįį ji' vik'eech'iint'ii, ts'ą' oo'an haakhii jyąhts'ą' gwik'iighai' nanli' ch'ihłak kwaa ji' ts'ąįį nidiveegweheezyaa t'oonchy'aa. Nananh gwa'an natthąį' lat kwaa, ji' gaa duuyeh natthąį' datthak hell gwizhit nihdeerahchįį t'oonchy'aa.”
Dinjii akwat Tr'injaa Haa Juu Eegaadii Ihłeegahaa'oo Ąįį Geenjit Geech'oorahtan
31“Ąįįts'ą' chan hee Vit'eegwijyąhchy'aa yeenii nakhwalak nąįį jyaa dahnyąą gohtth'ak? ‘Dinjii da'at akhoonyąą ji' gwideheentł'oo ts'ą' da'at antł'eeyahahchal gwizhrįh goo'aii.’ 32Gaa juk nakhwaagwaldak, zhit juu dinjii da'at akhoonyąą ji' va'at adultery t'ii'in kwaa gaa nihk'it akhoonyąą, ąįįt'ee da'at adultery t'ii'in ąhtsii, ąįįts'ą' va'at chan hee neeroonjik ji' t'ee, ąįį dinjii neeyuunjik t'ee adultery t'ii'in t'oonchy'aa.
33“Vit'eegwijyąhchy'aa yeenii nakhwalak nąįį dahnyąą dohtth'ak, ‘Łahchy'aa deegwinyąą ts'ą' deegwehee'yaa gwinyąą gwik'it t'igwehee'yaa gwizhrįh. K'eegwaadhat vats'a' vow’ dhąhtsąįį łahchy'aa gwik'it t'ini'yaa gwizhrįh goo'aii. 34Gaa juk zhat nakhwaagwaldak, nijin jyaa shi'yaa dohnyąą dąį' vows t'oohchy'a' shrǫ', zheekat geh'an jyaa t'ishi'yaa ąįį łyaa gwik'it t'ishi'yaa dohnyą' shrǫ'! Aiizhit Vit'eegwijyąhchy'aa k'eedeegwaadhat ts'ą' yakat doodii deek'it goo'aii geh'an. 35Jii nankat geenjit chan jyaa t'ishi'yaa dohnyą' shrǫ', ji' nankat gwakat t'ee Vit'eegwijyąhchy'aa dakwai' diłdlii t'oonchy'aa. Vit'eegwijyąhchy'aa, k'eedeegwaadhat jiintsii vakwaiik'it t'oonchy'aa, Jerusalem kwaiik'it gwachoo geh'an jyaa t'ishi'yaa dohnyą' shrǫ'. 36Nikiitth'an haa geenjit gaa jyaa t'ishi'yaa dohnyą' shrǫ', duuyeh gaa nikiighai' azhrąįį akwat daagąįį ąhtsii gwizhit jyaa dihiinjyaa. 37Jii zhrįh gwik'it t'ohnyąą, ‘Aahą'’ akwat ‘Nakwaa’ geeghaih, k'eegwiichy'aa t'ahohjyaa ji' ąįįt'ee Tr'aanduu ts'an t'ahohjyaa t'oonchy'aa.”
Gwiizųų Diits'ą' T'igwii'in, Ąįį Gwit'ii Neegwarahtsii, Ąįį Geenjit Geech'ǫąąhtan
38“Vit'eegwijyąhchy'aa yeenii nakhwalak nąįį dahnyąą dohtth'ak? ‘Dinjii ch'ihłee ch'izhii dinjii andee akwat yagho' iinjik ji' ąįį dinjii dandee akwat dagho' haa iinjii ji' heezyaa.’ 39Gaa juk nakhwaagwaldak, juu nakhwats'ą' gwiizųų t'ii'in ji' gwit'ii neegohtsyaa shrǫ'! Dinjii ch'ihłak nishriits'ąįį ninin nak'ah naat'an ji' natł'ohts'ąįį chan ninin nak'ah neeniheent'an ąhtsii. 40Ąįįts'ą' zhit dinjii ch'ihłak, zhak khii ni'ik nits'į' ooheendal geenjit Ch'aroahkat Zheh nihdeenąąhchįį ji' zhak khii ni'ik vantł'ąhtsuu ts'ą' nach'ada'ik chan vantł'ąhtsuu. 41Zhit juu Roman niveet'ah'in nilii nąįį, ąįį ch'ihłak sha'ohtsuu, 1 mile sheenjit inghwaa nahnyąą ji' 2 miles veenjit yihiinghwaa yuu. 42Dinjii k'eiich'i' ch'ihłak eenjit naahkat ji' vantł'eeyiin'ąįį, ąįįts'ą' nijin dinjii jii k'eiich'i' sheedhah'aii nahnyąą ji' gwik'it t'ini'in.”
Juu Nakhwatr'ii'ee Nąįį Eenjit Ch'eet'igwiniindhan Khwa'įį.
43“Vit'eegwijyąhchy'aa yeenii nakhwalak nąįį dinjii nąįį jyaa dahnyąą gohtth'ak, ‘Nakhwaneh'ok gwich'įį nąįį eet'ohthan, ts'ą' juu nakhwatr'ii'ee nąįį gootr'ooh'ee.’ 44Gaa juk nakhwaagwaldak, juu nakhwatr'ii'ee nąįį eet'ohthan, ts'ą' juu khaiinjich'anakhwagahkhit nąįį eenjit khadagohjii. 45Jyąhts'ą' gwik'iighai' Zheekat Nakhwati' vigii khohłyaa geenjit. Dinjii iizųų akwat dinjii nizįį nąįį datthak kat oodee shree dha'aii haa gooch'ąhdrii ąhtsii t'inchy'aa. Juu gwinzii t'ii'in ts'ą' juu tr'agwaanduu t'ii'in nąįį datthak kat ąhtsin gwahtsii t'inchy'aa. 46Juu neet'iindhan zhrįh eet'iindhan ji', jaghaii Vit'eegwijyąhchy'aa geenjit nahah'aa? Juu tax eenjit laraa oonjii nąįį gaa jyaa digii'in. 47Ąįįts'ą' nijyaa nąįį zhrįh ts'ą' inzii ji', jaghaii Vit'eegwijyąhchy'aa geenjit nahah'aa? Juu Vit'eegwijyąhchy'aa haandaii kwaa nąįį gaa jyaa digii'in.” 48Zheekat Nakhwati' vit'igwiin'ee kwaa ts'ą' shroodiinyąą nilii ąįį vik'it t'ahohchy'aa gwizhrįh goo'aii.”

Did you know?
The Sermon on the Mount
- When Jesus saw the crowds, he went up on the mountain, sat down, and began to teach his disciples. That discourse is known as the Sermon on the Mount. A chronological note places its start in AD 28 and gives it a duration of one day.Sources: the Bible text itself · Sermon on the Mount
- Teaching about oaths, Jesus says not to swear by Jerusalem, for it is the city of the great King. In the original the name is a dual form meaning possession of peace, or foundation of peace. That form probably refers to the two mountains on which the city was built, Zion and Moriah, or, as some suppose, to the upper and the lower city; it was also called the city of God and the holy city.Sources: the Bible text itself · Jerusalem
Notes written with AI assistance from open sources (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, public domain) and reviewed before publishing.
Places in this chapter
- Jerusalem · 31.777, 35.234 · verse 35
Only places identified with high confidence are shown (90% or more according to the scholarly sources compiled by OpenBible). Period map: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; modern map: © OpenStreetMap contributors; places: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Credits and license for this translation
Vit'eegwijyąhchy'aa Vagwandak Nizįį New Testament in Gwich'in (US:gwi:Gwich'in) copyright © 2010 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Gwich'in Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc. Gwich'in [gwi], USA Copyright Information © 2010, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. ( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ ) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible. You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information: You must give Attribution to the work. You do not sell this work for a profit. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request. Printed book ISBN 978-1-61338-040-6 The New Testament in Gwich'in © 2010, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2014-04-25
Source: http://ebible.org/gwiNT/ · eBible.org