Matthew 5
Buki Kimaasabaina · Tap a verse to see its cross-references.
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Tomota adi dedevina manuna
1E bodayadi Yeisu igitedi, tuwo ituko ina koya goi itusobu go, ina tovatotowanayao mlina goi sima. 2Sima, ivatowo ivatulukoidi, idigo kana,
3‘Avatauwa komi balomaimi goi kootokai,
e komi Yaubada ina bodayáuwo bei ikalibubumi,
tauna ami dedevina bogina koobabane.
4Avatauwa komi mami kategeda,
e Yaubada bei ikipaiwolemi,
tauna ami dedevina bogina koobabane.
5Avatauwa komi sakuululumi,
e Yaubada poyapoya ame ana madabokina
bei ivinimi imi kaba lovina,
tauna ami dedevina bogina koobabane.
6Avatauwa komi balomaimi siikaloga
nakae maemi siyapayápasa
Yaubada ina kivavasa manuna,
e Yaubada bei ivauyaonemi,
tauna ami dedevina bogina koobabane.
7Avatauwa komi neta tonuwokapisi,
e Yaubada bei inuwokapisiyemi,
tauna ami dedevina bogina koobabane.
8Avatauwa komi neta nuwomi maavadaidi,
e Yaubada bei kogite.
Tauna ami dedevina bogina koobabane.
9Avatauwa komi neta tomota adi tovagudagúdala,
e Yaubada bei ivayokoimi kina natunao.
Tauna ami dedevina bogina koobabane.
10Avatauwa komi neta tomota sivakaleyemi
imi kibóbwata pasina,
e komi Yaubada ina bodayáuwo bei ikalibubumi.
Tauna ami dedevina bogina koobabane.
11Tutayana tomota sikaogoyoemi, siyogedegedemi, o idi pola goi siwowokoimi imi numisa yau yaigu pasina, e ami dedevina bogina koobabane. 12Tutayana nakae siguuinuwe yaimi, komi ami vaiwówana yábana goi bei gagaina. Tubumiyao boi nimatu idi sinapu nakae. Yaubada ina tokabivalavala siyogedegededi go, kidi tokabivalavalayadi adi vaiwówana dedevina sibabane. E komi nakae bei koobabane. Tauna kouyāwana gagaina.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Yaubada ina bodayáuwo soroti be mavada nakae
13Tuwaina Yeisu kana,
‘Komi da poyapoya adi soroti nakae. Go neta sorotiyana ina togaga bogina ikavava, manakaena idedevinamna? Geya ae? Geya basabasainamo dogoi liliudi manudi. Tuwo kolaveyāmo moetala goi tomota sivakavate.
14Komi da poyapoya adi mavada nakae, tauna tomota itoboinedi sigitemi. Asa tayamo koya yatana goi ikaaiyaka nakae. Geya itoboinemita bei asayana kovamou. 15Nakae geya vatau tayaamo ina rampa igabu go, bayao goi ivatum, go sem ikabi rampa ana kaba yata yatana iyato, e bei vada sinaena itapasigi tomota liliudi adi mavada. 16Komi nakae. Imi mavada kokaiwoduwēdi sininínima tomota matadi goi bei imi guinuwa dedevidi sigitedi, e Tamada guma Yábana ina togaga ana káeyana bei sikamoitamoe.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Yeisu tokabivalavala idi livala adi kaba kamoitamo
17Tuwaina Yeisu kana,
‘Taabu konuwonūwana bego yau ama Yaubada ina Katukeda o Yaubada ina tokabivalavalayao idi vatulúkwana atauwedi. Geya kada ama bego atauwedi geya, go sem yau ama bei kaga liliuna boi sitalavaaitedi yaimi, yau goi simalatomota. 18U ame pasina ama go, ame alatuuwokoimi konōve: Yaubada ina Katukedayana goi geya tayaamo kaga giyaina bei itagau ana kadókana yábana be poyapoya sitagau be nakae ana kadókana kaga liliuna Atukedayana goi simalatomota dókana. 19Tauna avatau neta lovina tayamo giyaina Yaubada ina Katukeda goi ikapipilave be nakae tomota ivatulukoidi nakae siguuinuwe, e Yaubada ina kalibúbuna goi bei ivayoko tauyana toosobuna. Go avatau neta lovinayadi Yaubada ina Katukeda goi be tokabivalavala idi gínina goi ikabikaonedi be nakae tomota ivatulukoidi sikabikaonedi, Yaubada ina kalibúbuna goi bei ivayoko tauyana toolagaina. 20Moitamo. Ame alatuuwokoimi konōve: Itoboine imi kibóbwata Yaubada ina Katukeda ana tovatulukwanayao be nakae Parisi idi kibóbwata ikalisave. Go geya, e Yaubada ina bodayáuwo geya kosiiukoidi bego ikalibubumi.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Egamogamogu be abivekoveko manudi
21Tuwaina Yeisu kana,
‘Komi bogina koyagoi bego tubudao adi lovina Yaubada ivinidi kana,
Tateta 20:13; Atukeda 5:17
Tuwo avatau neta ikaumata, Yaubada ina liuna bei ibabane. 22Go ame yau alatuuwokoimi konōve: Lovinayana ana yagoina toina ame nakae: Avatau neta siyana iegamogamoguye, e Yaubada ina liuna bei ibabane. Avatau neta siyana ilatuwoko kana, “Dabam ipatu”, kotu bei ibabane. Avatau neta siyana ilatuwoko kana, “Kom kuyaluwo”, asagabugabu bei ibabane.
23E tauna neta imi vininabeso komedi aba kasala goi bego kokasaledi Yaubada yaina go, siyami ina egamogamogu yaimi goi konuwopeye, 24e amoko aba kasalayana goi imi vininabeso koyatōidi go, kōna konūwala siyami yaina namliyeta baige kokaluvīla kōma imi vininabesoyadi kokasalēdi Yaubada yaina.
25Tutayana ami kaleya taiyao kononoina kotu ana totakínona manuna, woilīmi imi bágala kokitotomōi, govila bei tauyana inavemi kotu ana totakínona yaina. Ago totakinonayana bei ina tovaita ilatuwoko ikabimi, deri goi ivaisiumi. 26U, moe bei isowóduwo go, ame alatuuwokoimi konōve: Amoko goi geya koosowóduwo ana kadókana imi rowaga madabokiina koyotuli.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Roerata manuna
27Tuwaina Yeisu kana,
‘Lovina tayamo bogina koyagoi kana,
Tateta 20:14; Atukeda 5:18
28Go ame yau alatuuwokoimi konōve: Lovinayana ana yagoina toina ame nakae: Avatau neta vavina imatakililiyeyamo, bogina nuwona goi iroerata. 29E ava mátana ami píkwana ana toyomátula, nakona matakakataimi, e kokipōsi, kokalāve. Neta talaimi tayamo itagau, moe dedevina go, neta matami aiyuwo adi goyo pasidi wowomi madabokina silave asagabugabu goi sikaiyako vata, e moe igoyo toina. 30Ava nímana ami píkwana ana toyomátula, nakona nimakakataimi, e kokūpo kokalāve. Neta nimami tayamo itagau, moe dedevina go, neta nimami aiyuwo adi goyo pasidi wowomi ana madabokina silave asagabugabu goi sikaiyako vata, moe igoyo toina.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: Vaisobu manuna
31Tuwaina Yeisu kana,
‘E lovina tayamo bogina koyagoi kana,
Atukeda 24:1
32o ame yau alatuuwokoimi konōve: Lovinayana ana yagoina toina ame nakae: Ava koroto neta monena geya iroerateta go, ivaisobuyebeso, e ina vaisobubesoyana pasina monena iroerata. Ava koroto neta vavina vaaisobuna inai, bogina iroerata.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Bóbwara moitamo manuna
33Tuwaina Yeisu kana,
‘Aiyuwoina tubudao idi lovina boi Yaubada ivinidi bogina koyagoi, kana,
Vininabeso 19:12
34Go ame yau alatuuwokoimi konōve: Lovinayana ana yagoina toina ame nakae: Nimami taabu kokatulaagasīdi. Geya kada tayaamo kaga itoboinemi kovatoi bego imi livala ana kamoitamo manuna unana kaga liliuna Yaubada ina kaba lovina. Neta Yábana kovatoi, geya itoboineyeta unana moe Yaubada kebana esaaesaina. 35Neta poyapoya kovatoi, geya itoboineyeta unana ame Yaubada aena ana kaba yata. Neta Yerusalema kovatoi, geya itoboineyeta unana amo Tokalibúbuna Toolagaina ina kasa. 36Neta toinimi dabami kovatoi, geya itoboineyeta unana moe Yaubada ina kaba lovina. Komi geya kolovineta neta kokawou o kunumi sikalakoiwo. 37E kobōbwara moitamo tuta liliuna. Imi bobwarayana goi kami, “Moitamo.” O kami, “Geya.” Ame tauna. Go neta tuwaina, e moe Togoyoinayana goi ima.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Tomota idi goyo adi katumapu manuna
38Tuwaina Yeisu kana,
‘Lovina tayamo bogina koyagoi, kana,
Tateta 21:24
39Go ame yau alatuuwokoimi konōve: Lovinayana ana yagoina toina ame nakae: Toogoyoidi taabu kokatuumapūdi, go sem avatauwa neta padipadimi kakataimi sikailavako, e padipadimi kekelimi kotagōne nakae sikailavako. 40Avatauwa neta siekotuyemi bei ami kwama sikabidi, kovinīdi go, ami tanigo nakae kotagōne taiyao sikabidi. 41Ava tovayaviya neta ilovinaemi konana kokavale kona asa tayamo goi, e nakae koguinūwe go, kotagōna kokavale kona asa aiyuwoina goi. 42Avatauwa neta sikawanoiyemi, e kovinīdi. Nakae avatauwa neta latuwodi bego konami sikatoguye, taabu kovaagagāle.’
Yeisu ina vatulúkwana koya goi: // Ada kaleyayao adi matakoi manuna
43Tuwaina Yeisu kana,
‘Lovina tayamo bogina kooyagoi, lovinayana kana, “Siyami komataakoīye” go, ami kaleya kokaolilīve. 44Go ame yau alatuuwokoimi konōve: Lovinayana ana yagoina toina ame nakae: Ami kaleyayao siyogedeegedemi komatakoiyēdi be nakae manudi kokawanōi 45bego komi Tamada guma Yábana natunao, e imi sinapu nakae Tauyana ina sinapu. Yaubada tomota liliuda imatakoiyeda. Nakae iilovina níyala ituko bei toogoyoidi be nakae todedevidi itapasigidi. Aiyuwoina kúwana iietune ima tokibóbwata be nakae tokapipilova manudi. Tauna komi nakae ami kaleyayao komatakoiyēdi. 46Neta tomota simatakooiyemi go, tomotayadi aditava komatakooiyedi, ava vaiwówana bei kobabane? Geya. Moe sinapuyana kidi takisi adi togogo idi sinapu nakae ae? 47Nakae neta semiyao aditava kokaodedevinedi kami, “Yaubada komi taiyao”, e komi imi sinapu tomota liliudi nakae. Moe kidi Totuyoyowo idi sinapu nakae!
48Tauna komi bei imi sinapu madabokina goi komatūwo, Tamada guma yábana nakae.’

Did you know?
The Sermon on the Mount
- When Jesus saw the crowds, he went up on the mountain, sat down, and began to teach his disciples. That discourse is known as the Sermon on the Mount. A chronological note places its start in AD 28 and gives it a duration of one day.Sources: the Bible text itself · Sermon on the Mount
- Teaching about oaths, Jesus says not to swear by Jerusalem, for it is the city of the great King. In the original the name is a dual form meaning possession of peace, or foundation of peace. That form probably refers to the two mountains on which the city was built, Zion and Moriah, or, as some suppose, to the upper and the lower city; it was also called the city of God and the holy city.Sources: the Bible text itself · Jerusalem
Notes written with AI assistance from open sources (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, public domain) and reviewed before publishing.
Places in this chapter
- Jerusalem · 31.777, 35.234 · verse 35
Only places identified with high confidence are shown (90% or more according to the scholarly sources compiled by OpenBible). Period map: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; modern map: © OpenStreetMap contributors; places: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Credits and license for this translation
Buki Kimaasabaina The New Testament and part of the Old Testament of the Holy Bible in the Gumawana language of Papua New Guinea Buk Baibel long tokples Gumawana long Niugini copyright © 2019 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Gumawana This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2026-10-02
Source: http://png.bible/gvs/ · eBible.org