Mateus 1
PULU YILI-NGA UNG KONALE · Toque num versículo para ver as referências cruzadas.

Sobre este livro
Sobre Mateus
- O Easton's Bible Dictionary (1897) explica que Mateus significa "dom de Deus", um nome judeu comum depois do Exílio. Ele era filho de Alfeu e cobrador de impostos em Cafarnaum; Jesus, vindo da margem do lago, chamou-o da coletoria com as palavras "Segue-me", e ele se levantou e tornou-se discípulo. O verbete diz que ele era conhecido como Levi e que talvez tenha mudado o nome para Mateus em memória grata desse chamado.Fontes: Easton: Matthew
- O mesmo dicionário diz que Mateus foi depois escolhido como um dos doze, que seu nome não volta a aparecer na história do Evangelho senão nas listas dos apóstolos, e que a última notícia sobre ele está em Atos 1:13. Afirma que não se conhecem a época nem o modo de sua morte, e não o apresenta como autor de um Evangelho nem dá uma data para o livro.Fontes: Easton: Matthew
- Easton descreve a Judeia, sob os romanos e no tempo de Cristo, como a mais meridional das três divisões da Palestina, embora o nome às vezes designasse a Palestina em geral, e como parte da província da Síria. Pôncio Pilatos, o sexto procurador romano da Judeia, é situado ali entre 26 e 36 d.C.; sua sede ficava em Cesareia, ele subia com frequência a Jerusalém, e seu governo abrangeu os ministérios de João Batista e de Jesus.Fontes: Judea · Pontius Pilate
- A Galileia, que os judeus chamavam Galil, permaneceu por muito tempo ocupada por seus antigos habitantes e por isso passou a ser chamada "Galileia dos gentios", nome que Easton cita de Mateus 4:15; a Galileia Superior distinguia-se da Galileia Inferior, acrescentada em direção ao sul. João Batista, de descendência sacerdotal, é chamado o precursor, e o dicionário diz que sua missão foi objeto de profecia, inclusive das palavras citadas em Mateus 3:3.Fontes: Galilee · John the Baptist
- No dia do chamado, diz Easton, Mateus ofereceu um grande banquete de despedida para Jesus e os discípulos, e provavelmente para muitos antigos companheiros. José, marido de Maria, morava em Nazaré e trabalhava como carpinteiro; é mencionado pela última vez quando Jesus tinha doze anos, e Easton julga provável que ele tenha morrido antes do ministério público, porque só Maria é mencionada nas bodas de Caná e o nome dele não aparece com o dela na crucificação.Fontes: Easton: Matthew · Joseph (Mary's Husband)
Notas escritas com auxílio de IA a partir de fontes abertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, domínio público) e revisadas antes de publicar.
1:1—4:16 Yesos Mana Molumba Urum Mele Temanele
1:1-17 Yesos Krais Kalku Liiring Yambumanga Bimanga Temanele
1⸤Isrel-yambumanga ui-pulu-pulu anda-kolepa⸥ Eprayam kene penga yandupa ⸤eninga yi nuim king auli⸥ Depit kene elsele-ni Yesos Krais kalku liiringli mele i-sipa:
2Eprayam-ni Aisak mirim;
Aisak-ni Jekop mirim;
Jekop-ni Juda kene Juda-nga anginipilima kene mirim;
3Juda-ni Péres kene Sera kene mirim, yi kanuselenga anum Tema;
Péres-ni Esron mirim;
Esron-ni Ram mirim;
4Ram-ni Aminadap mirim;
Aminadap-ni Nason mirim;
Nason-ni Sallimon mirim;
5Sallimon-ni Boas mirim, Boas yunga anum Reap;
Boas-ni Opet mirim, Opet yunga anum Rut;
Opet-ni Jesi mirim;
6Jesi-ni Yi Nuim King Depit mirim.
Depit-ni Sollomon mirim. Sollomon-nga anum ui Yuraya-nga ambu-mínele mulurum. Penga Depit-ni ambu kanili numanu monjupa Yuraya topa konjupa ambale yunu liirim.
7Sollomon-ni Riapoam mirim;
Riapoam-ni Apaya mirim;
Apaya-ni Eta mirim;
8Eta-ni Josipat mirim;
Josipat-ni Joram mirim;
Joram-ni Asaya mirim;
9Asaya-ni Jotam mirim;
Jotam-ni Eyas mirim;
Eyas-ni Esikaya mirim;
10Esikaya-ni Manasa mirim;
Manasa-ni Emos mirim;
Emos-ni Josaya mirim;
11Josaya-ni Jekonaya kene yunga anginipilima kene mirim.
Josaya kulupili yunga malupili molangi ele-tu yambuma Isrel-yambuma-kene oku ele teku kene toku munduku, Isrel-yambu pulele ka siku eninga kolea-auli Bapillon meku puring.
12Ka siku meku puring kene penga
Jekonaya-ni Sialtel mirim;
Sialtel-ni Serapapel mirim;
13Serapapel-ni Apayat mirim;
Apayat-ni Ellayakim mirim;
Ellayakim-ni Eso mirim;
14Eso-ni Sedok mirim;
Sedok-ni Ekim mirim;
Ekim-ni Ellayat mirim;
15Ellayat-ni Elliesa mirim;
Elliesa-ni Matan mirim;
Matan-ni Jekop mirim;
16Jekop-ni Josep mirim.
Josep Maria yi-min. Josep-ni Maria ui naa liipili Maria yunu kangambula oluna monjupa mulurum. Penga ambu-yisele muluringli kene Maria-ni Yesos mirim.
⸤Pulu Yili-ni “Enini nokupa konjumba yi-nuim te liipu mundumbu.” ui nimba makó turum yili penga Yesos yi akili omba mulurumeliinga⸥ yunga bi te wasie siku kene ‘Kraisele’ niringko.
17Eprayam kene Eprayam-ni yandupa-yandupa kalupa liipa Depit kalupa liipa tirim yima ⸤Yesos-nga⸥ anda-kolepa malapunga tale muluring. Penga Depit-ni yandupa-yandupa ui Bapillon yambuma-ni Juda-yambu mare ka siku kolea Bapillon anju naa meku pangi kalupa liirim anda-kolepa malapunga tale-ko muluring. Juda-yambu mare ka siku kolea Bapillon meku puring kene penga yandupa-yandupa yi-nuim Kraisele kalku liiring kene yi malapunga tale-ko muluring.
1:18-25 Pulu Yili-nga Minéle-ni Maria-nga Oluna Kang Te Munjunjurum, Maria-ni Yesos Krais Mirim Temanele
18Yesos, Pulu Yili-ni “Enini nokupa konjumba yi te liipu mundumbu.” ui nimba makó turum yi-nuim Kraisele, yunu miring temanele i-sipa mele:
Yunga anum Maria-nga pulu lirim yambuma-ni “Maria Josep-ni liipili.” niku kórunga niringeliinga-pe ui Josep wasie tiluna naa piangli Mini Kake Tiliele-ni Maria yunga oluna kangambula te munjunjurumele Maria yunu piliirim. 19Kanu-kene yunga yi Josep yunu yi sumbi-niliele mulurumeliinga Maria kangambula munjurumele piliipa kene ‘Maria pipili naa kulupili.’ nimba ‘Yambu pulele molangi yunu tímu mele nimbu para naa sipu yu-yunu molumba kene kiyang nimbu we “Kamu pui.” niambu.’ nimba piliirim.
20Josep aku-sipa numanu liipa mundupa mulupili Auliele-nga angkella te-ni Josep uru-kumbu sipa kene nimba mele: “Josep, yi nuim king Depit-ni kalupa liirim yili, Mini Kake Tiliele-ni Maria ulu te tirimeliinga yu kangambula monjulemú akiliinga nu-ni yu liinindu pipili naa kolkunu, lii.” ⸤nirim.⸥ 21“Yu kang te membá. Kang kanili-ni yunga yambuma ‘Eninga numanuna ulu-pulu-kis telemelema pípili molemeláliinga mindili nungí.’ nimba enini tepa liipa, mindili nolkemela kupulanum-na wendu liipa, yunu-kene wasie molku kunjingí kupulanum-na liipa monjumbaliinga yunga bi lekunu “Yesos” niani.” nirim.
22Aku-sipa wendu urum ulumanga pali kórunga-ui Pulu Yili-ni “Ninjui!” nimba ung nimba sirimuma piliipa yambuma nimba sirim yi te-ni ulu mare penga wendu ombá ui nirim mele kamu wendu urum. Akili i-sipa mele:
23“Piliai.
Ambu-wenipu te-ni kangambula monjupa kene
kang te membá.
Kanu-kene yunga bi leku “Imanuel” ningí.” Asaya 7:14
nirim. Bi ilinga ung-pulele ‘Pulu Yili oliu-kene molemú’.
24Josep uru pepa makiliipa kene Auliele-nga angkellale-ni nirim mele piliipa liipa tepa kene ambale liirim. 25Akiliinga-pe yu kangambulale ui naa mipili tiluna naa piringli. Penga Maria-ni kangale mirim kene Josep-ni kangale bi lepa “Yesos” nirim.

Você sabia?
A Genealogia e o Nascimento de Jesus
- O Evangelho de Mateus organiza a linhagem de Jesus em três períodos distintos de catorze gerações: de Abraão ao rei Davi, de Davi ao exílio na Babilônia e do exílio até o Cristo. De forma incomum para genealogias antigas, o registro menciona expressamente várias mulheres, incluindo Tamar, Raabe, Rute e a mulher de Urias.Fontes: o próprio texto bíblico
- Na narrativa, Maria estava prometida em casamento a José, um compromisso formal antes da convivência conjugal. Descrito como um homem justo, José pretendia divorciar-se dela em segredo para não expô-la à desonra pública, até que um anjo o instruiu em sonho a recebê-la por esposa.Fontes: o próprio texto bíblico · Joseph (Mary's Husband)
- O capítulo destaca o significado dos nomes da criança: ele recebe o nome de Jesus porque salvará o seu povo dos pecados, sendo também associado ao título Emanuel, que significa Deus conosco.Fontes: o próprio texto bíblico
Notas escritas com auxílio de IA a partir de fontes abertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, domínio público) e revisadas antes de publicar.
Lugares deste capítulo
Só aparecem lugares com identificação de alta confiança (90% ou mais segundo as fontes acadêmicas reunidas pelo OpenBible). Mapa da época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa atual: © colaboradores do OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos e licença desta tradução
PULU YILI-NGA UNG KONALE The New Testament in the Mara-Gomu dialect of the Bo-Ung Language of Papua New Guinea Nupela Testamen long tokples Bo-Ung (Mara-Gomu) long Niugini copyright © 2004 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Bo-Ung (Mara-Gomu) (Bo-Ung) Dialect: Mara-Gomu Translation by: Wycliffe Bible Translators This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2016-08-30
Fonte: http://png.bible/mux/ · eBible.org