Mateo 1
Cacaüyari niuquieya xapayari türatu hecuame hepaüsita tatiʼaitüvame tasivicueisitüvame Quesusi Cürisitu miʼatüa · Toca un versículo para ver sus referencias cruzadas.

Acerca de este libro
Acerca de Mateo
- El Easton's Bible Dictionary (1897) explica que Mateo significa "don de Dios", un nombre judío común después del Exilio. Era hijo de Alfeo y recaudador de impuestos en Capernaúm; Jesús, viniendo de la orilla del lago, lo llamó desde el puesto de cobro con las palabras "Sígueme", y él se levantó y se hizo discípulo. El artículo dice que se lo conocía como Leví y que quizá cambió su nombre a Mateo en recuerdo agradecido de ese llamado.Fuentes: Easton: Matthew
- El mismo diccionario dice que Mateo fue después elegido como uno de los doce, que su nombre no vuelve a aparecer en la historia del Evangelio salvo en las listas de los apóstoles, y que la última noticia sobre él está en Hechos 1:13. Afirma que se desconocen el tiempo y la manera de su muerte, y no lo presenta como autor de un Evangelio ni da una fecha para el libro.Fuentes: Easton: Matthew
- Easton describe Judea, bajo los romanos y en el tiempo de Cristo, como la más meridional de las tres divisiones de Palestina, aunque el nombre a veces se usaba para Palestina en general, y como parte de la provincia de Siria. Poncio Pilato, el sexto procurador romano de Judea, queda situado allí entre los años 26 y 36 d.C.; su sede estaba en Cesarea, subía a menudo a Jerusalén, y su gobierno abarcó los ministerios de Juan el Bautista y de Jesús.Fuentes: Judea · Pontius Pilate
- Galilea, a la que los judíos llamaban Galil, siguió ocupada mucho tiempo por sus antiguos habitantes y por eso llegó a llamarse "Galilea de los gentiles", nombre que Easton cita de Mateo 4:15; la Galilea Superior se distinguía de la Galilea Inferior, añadida hacia el sur. Juan el Bautista, de linaje sacerdotal, es llamado el precursor, y el diccionario dice que su misión fue objeto de profecía, incluidas las palabras citadas en Mateo 3:3.Fuentes: Galilee · John the Baptist
- El día de su llamado, dice Easton, Mateo ofreció un gran banquete de despedida para Jesús y los discípulos, y probablemente para muchos antiguos compañeros. José, esposo de María, vivía en Nazaret y trabajaba como carpintero; se lo menciona por última vez cuando Jesús tenía doce años, y Easton juzga probable que hubiera muerto antes del ministerio público, porque solo se menciona a María en la boda de Caná y su nombre no aparece junto al de ella en la crucifixión.Fuentes: Easton: Matthew · Joseph (Mary's Husband)
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Quesusi Cürisitu 'inüarieya, que mü'ane münu'ayatücai
1'Inüari canihücütüni 'icü. Nuivarite mecani'inüarini, Quesusi Cürisitu que mü'ane müxiüyarieyatücai. Raviri canitusieyatücaitüni, 'Apurahami meta.
2'Apurahami 'Isahaqui cani'uquiyarieyatücaitüni. 'Isahaqui meta Cacuvu pü'uquiyarieyatücai. Cura pü'uquiyarieyatücai, 'ivamamata. 3Cura meta Parexi Sara püva'uquiyaritücai, Tamari vavarusitücacu. Parexi Hesirumi pü'uquiyarieyatücai. Hesirumi 'Arami pü'uquiyarieyatücai. 4'Arami 'Aminaravi pü'uquiyarieyatücai. 'Aminaravi Nahasuni pü'uquiyarieyatücai. Nahasuni Sarumuni pü'uquiyarieyatücai. 5Sarumuni Puhuxi pü'uquiyarieyatücai, Xahavi varusieyatücacu. Puhuxi Huveri pü'uquiyarieyatücai, Xuti varusieyatücacu. Huveri Quisahi pü'uquiyarieyatücai. 6Quisahi Raviri pü'uquiyarieyatücai, que mü'ane cuiepa müti'aitametücai. Raviri Sarumuni pü'uquiyarieyatücai, heitivitüca que mü'ane Huriyaxi mü'üyayatücai.
7Sarumuni Xupuhami pü'uquiyarieyatücai. Xupuhami 'Aviyaxi pü'uquiyarieyatücai. 'Aviyaxi 'Asa pü'uquiyarieyatücai. 8'Asa Cusapati pü'uquiyarieyatücai. Cusapati Curami pü'uquiyarieyatücai. Curami 'Usiyaxi pü'uquiyarieyatücai. 9'Usiyaxi Cutami pü'uquiyarieyatücai. Cutami 'Acaxi pü'uquiyarieyatücai. 'Acaxi 'Esequiyaxi pü'uquiyarieyatücai. 10'Esequiyaxi Manasexi pü'uquiyarieyatücai. Manasexi 'Amuni pü'uquiyarieyatücai. 'Amuni Cusiyaxi pü'uquiyarieyatücai. 11Cusiyaxi Quecuniyaxi pü'uquiyarieyatücai, 'ivamamata quepaucua vaüriyarica memevitüqui Vaviruniyasiepaitü.
12Mehevitüquieca Vaviruniya, Quecuniyaxi Saratieri pü'uquiyarieyatücai. Saratieri Suruvaveri pü'uquiyarieyatücai. 13Suruvaveri 'Aviyuri pü'uquiyarieyatücai. 'Aviyuri 'Eriyaquimi pü'uquiyarieyatücai. 'Eriyaquimi 'Asuru pü'uquiyarieyatücai. 14'Asuru Saruqui pü'uquiyarieyatücai. Saruqui 'Aquimi pü'uquiyarieyatücai. 'Aquimi 'Eriyuri pü'uquiyarieyatücai. 15'Eriyuri 'Erehasari pü'uquiyarieyatücai. 'Erehasari Matani pu'üquiyarieyatücai. Matani Cacuvu pü'uquiyarieyatücai. 16Cacuvu Cuse pü'uquiyarieyatücai. Cuse Mariya pücünayatücai. Mariyasie caniyenuiva Quesusi, Manayexeiyarie mütitevacai Cürisitutütü.
17Mücü 'Apurahamisie memüyecü nuivarite xiüyarimama tamamata heimana nauca xiüyariyari mecaniyupaümecaitüni Raviri 'amuyeicacaique. Tamamata heimana nauca xiüyariyari mepüyupaümecai Ravirisie memüyecü Vaviruniyapai memevitüquieque xiüyarimama. Tamamata heimana nauca xiüyariyari mepüyupaümecai Vaviruniyapai memevitüquie vaxiüyarima Cürisitu mutinuivaxüque.
Quesusi Cürisitu que mütiunuivaxü
18Mericüsü müpaü catiniuyüni quepaucua Quesusi Cürisitu mutinuivaxü. Mariya müvarusieyatücaimatü Cusematü mepüyutivitüniquecai, peru mecatineneüquivavetü cuxi, mücü nayehucacaitüni, 'Iyari Mütiyupata ya'ane 'ipitüacu. 19Cuse cünaya mayaniquecai, mücü heiseriemecü yacatinicamiecaitüni, peru pücayuvaüriyacai mixanetanicü. 'Ayumieme pi'eirimücücai 'avie. 20Mericüsü müpaü püreuyutimaixüa. Hicü Ti'aitamesüa mieme niuqui tuayame niuxeiya yuheinüsita müpaü 'utaineme, Cuse 'acu Raviri pemünu'aya. 'Axa pepücati'acühüaveni Mariya pemütivitünicü 'a'üya. 'Iyari Mütiyupata ya'ane 'ipitüacu, hesiena püyeya 'icü nunusi. 21'Uquitüme pütiniveni. Mücü canivatavicueisitüamücü yuteüterima, tita 'axa memüteyurie canivanavairiemücü. 'Ayumieme pepitaterüva Quesusi, taniuquicü Tiyuvicueisitüvame maine.
22'Icü naitü müpaü catiniuyüni, maye'anicü tita mütixatacai Ti'aitame, tixaxatame müpaü 'utainecacu,
23Camüsü 'üimari müyuxevi payehucani,
'Uqui pütiniveni.
'Emanuheri pütaterüvarieni.
Mücü taniuquicü, Cacaüyari Tahesüa Muca paine.
24Mericüsü Cuse yatiuheinüca 'anutaniereca müpaü pütiuyuri que mütita'aitüa Ti'aitamesüa mieme niuqui tuayame. Canitivitüni yü'üya. 25Peru püca'icumaüvacai, 'ariqueque 'uqui 'utinivecuque. Pitaterüvaxü Quesusi.

¿Sabías que…?
La Genealogía y el Nacimiento de Jesús
- El Evangelio de Mateo organiza la genealogía de Jesús en tres períodos distintos de catorce generaciones: desde Abraham hasta el rey David, desde David hasta el exilio en Babilonia y desde el exilio hasta el Cristo. De modo inusual para las genealogías antiguas, el registro nombra expresamente a varias mujeres, como Tamar, Rahab, Rut y la esposa de Urías.Fuentes: el propio texto bíblico
- En el relato, María estaba comprometida en matrimonio con José, un acuerdo formal previo a la convivencia conyugal. Descrito como un varón justo, José planeaba divorciarse de ella en secreto para no exponerla a la vergüenza pública, hasta que un ángel le ordenó en un sueño recibirla como esposa.Fuentes: el propio texto bíblico · Joseph (Mary's Husband)
- El capítulo resalta el significado de los nombres del niño: se le da el nombre de Jesús porque salvará a su pueblo de sus pecados, y se le vincula con el título Emanuel, que significa Dios con nosotros.Fuentes: el propio texto bíblico
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Lugares de este capítulo
Solo aparecen lugares identificados con alta confianza (90 % o más según las fuentes académicas reunidas por OpenBible). Mapa de la época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa actual: © colaboradores de OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos y licencia de esta traducción
Cacaüyari niuquieya xapayari türatu hecuame hepaüsita tatiʼaitüvame tasivicueisitüvame Quesusi Cürisitu miʼatüa New Testament in Huichol (MX:hch:Huichol) El Nuevo Testamento de nuestro señor y salvador Jesucristo copyright © 1988 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Huichol Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc. Huichol [hch], Mexico Copyright Information © 1988, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. ( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ ) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible. You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information: You must give Attribution to the work. You do not sell this work for a profit. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request. The New Testament in Huichol © 1988, Wycliffe Bible Translators, Inc. This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2014-04-25
Fuente: http://ebible.org/hchNT/ · eBible.org