Mateo 1
Tũpa Ñehengagüer · Toca un versículo para ver sus referencias cruzadas.

Acerca de este libro
Acerca de Mateo
- El Easton's Bible Dictionary (1897) explica que Mateo significa "don de Dios", un nombre judío común después del Exilio. Era hijo de Alfeo y recaudador de impuestos en Capernaúm; Jesús, viniendo de la orilla del lago, lo llamó desde el puesto de cobro con las palabras "Sígueme", y él se levantó y se hizo discípulo. El artículo dice que se lo conocía como Leví y que quizá cambió su nombre a Mateo en recuerdo agradecido de ese llamado.Fuentes: Easton: Matthew
- El mismo diccionario dice que Mateo fue después elegido como uno de los doce, que su nombre no vuelve a aparecer en la historia del Evangelio salvo en las listas de los apóstoles, y que la última noticia sobre él está en Hechos 1:13. Afirma que se desconocen el tiempo y la manera de su muerte, y no lo presenta como autor de un Evangelio ni da una fecha para el libro.Fuentes: Easton: Matthew
- Easton describe Judea, bajo los romanos y en el tiempo de Cristo, como la más meridional de las tres divisiones de Palestina, aunque el nombre a veces se usaba para Palestina en general, y como parte de la provincia de Siria. Poncio Pilato, el sexto procurador romano de Judea, queda situado allí entre los años 26 y 36 d.C.; su sede estaba en Cesarea, subía a menudo a Jerusalén, y su gobierno abarcó los ministerios de Juan el Bautista y de Jesús.Fuentes: Judea · Pontius Pilate
- Galilea, a la que los judíos llamaban Galil, siguió ocupada mucho tiempo por sus antiguos habitantes y por eso llegó a llamarse "Galilea de los gentiles", nombre que Easton cita de Mateo 4:15; la Galilea Superior se distinguía de la Galilea Inferior, añadida hacia el sur. Juan el Bautista, de linaje sacerdotal, es llamado el precursor, y el diccionario dice que su misión fue objeto de profecía, incluidas las palabras citadas en Mateo 3:3.Fuentes: Galilee · John the Baptist
- El día de su llamado, dice Easton, Mateo ofreció un gran banquete de despedida para Jesús y los discípulos, y probablemente para muchos antiguos compañeros. José, esposo de María, vivía en Nazaret y trabajaba como carpintero; se lo menciona por última vez cuando Jesús tenía doce años, y Easton juzga probable que hubiera muerto antes del ministerio público, porque solo se menciona a María en la boda de Caná y su nombre no aparece junto al de ella en la crucifixión.Fuentes: Easton: Matthew · Joseph (Mary's Husband)
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Ava eta oyesu vahe Jesucristo yesu renondeve
1Co yɨpɨndar Jesucristo renondeve yuvɨrecoi vahe aracahe Abraham suindar, mborerecuar guasu David suindar avei:
2Abraham rahɨr Isaac, Isaac rahɨr evocoiyase Jacob, ipare Jacob rahɨr ahe Judá ambuae tɨquehɨr, tɨvɨreta reseve. 3Judá rahɨr yuvɨrecoi Fares iyavei Zara (ahe ichɨ rer Tamar). Fares rahɨr Esrom, Esrom rahɨr evocoiyase Aram. 4Aram rahɨr Aminadab, Aminadab rahɨr Naasón, Naasón rahɨr evocoiyase Salmón, 5Salmón rahɨr Booz (ahe ichɨ rer Rahab). Booz rahɨr Obed (ahe ichɨ rer Rut), Obed rahɨr Isaí, 6Isaí rahɨr mborerecuar guasu David, David rahɨr evocoiyase Salomón, Urías rembirecocuer pɨpe oyesu vahe.
7Salomón rahɨr Roboam, Roboam rahɨr Abías, Abías rahɨr Asa. 8Asa rahɨr Josafat, Josafat rahɨr Joram, Joram rahɨr evocoiyase Uzías. 9Uzías rahɨr Jotam, Jotam rahɨr Acaz, Acaz rahɨr ahe Ezequías. 10Ezequías rahɨr Manasés, Manasés rahɨr Amón, Amón rahɨr evocoiyase Josías. 11Josías rahɨr Jeconías tɨvɨreta reseve, Babilonia ve mbiguai yuvɨrecoi vahecuer.
12Mbiguai yuvɨrecoire Jeconías omboyesu Salatiel, Salatiel rahɨr ahe Zorobabel. 13Zorobabel rahɨr Abiud, Abiud rahɨr ahe Eliaquim, Eliaquim rahɨr evocoiyase Azor. 14Azor rahɨr Sadoc, Sadoc rahɨr ahe Aquim, Aquim rahɨr evocoiyase Eliud. 15Eliud rahɨr Eleazar, Eleazar rahɨr ahe Matán, Matán rahɨr evocoiyase Jacob. 16Jacob rahɨr José, María mer, María evocoiyase Jesús sɨ secoi. Ahe imembrɨ Tũpa Rembiporavo Poropɨ̃sɨrosar.
17Evocoiyase Abraham yesusa sui tuprɨ oyepota oso David yesusa rupive. Ahe catorce yesu yoapɨ agüer. David reco agüer sui oyepota oso ava mbiguai sereco agüer pɨpe Babilonia ve; ahe omomba avei catorce yesu yoapɨ agüer. Mbiguai ava serecosa sui oyepota aravɨter Poropɨ̃sɨrosar haragüer rupi, ahe omomba iri avei ambuae catorce yesu yoapɨ agüer.
Jesucristo yesu agüer
18Na ehi Jesucristo oyesu aracahe. María, ichɨ, ahe omenda pota vahe José rese. Oyese yuvɨrecoiẽhɨ vɨteseve rumo, Espíritu Santo pĩratasa pɨpe imembɨ. 19Evocoiyase José, imevɨ, ahe ava seco catuprɨ vahe, “Tapoiño ayase ava icuaẽhɨsa pɨpe che remimbotar rupi ichui” ehi chupe viña ‘co rupi tarecomegua eme co cuñatai rer avɨye vahe’ ohesa pɨpe. 20Aipo opɨhañemoñeta reseve oque. Iquerve rumo, Tũpa rembiguai oyemboyecua chupe aipo ehi: “José, David suindar, eresɨquɨyei rene María rese nde menda ãgua. Esepia, Espíritu Santo sui ou imembɨrã. 21María vɨrecose omembrɨ, pemondora sererguã Jesús. Esepia, ahe oipɨ̃sɨrora omu judío eta yangaipa sui” ehi.
22Co rupi opa yavɨye yande Yar remimombehugüer aipo ehi vahecuer iñehe mombehusar aracahe:
23“Cuña ndaseco marai vahe imembɨra.
Ahe imembrɨ rer-ra Emanuel” ehi
(‘Tũpa yande rese ité secoi’ oya aipo ehi).
24Omahese José, Tũpa rembiguai oyeupe ñehe agüer omboyeroya ité. Ichui omenda María rese cute. 25Ndoyapo vɨtei eté rumo mbahe oyese yuvɨreco. Yɨpɨndar imembɨra rane ité, ahese José omondo Jesús sererguã.

¿Sabías que…?
La Genealogía y el Nacimiento de Jesús
- El Evangelio de Mateo organiza la genealogía de Jesús en tres períodos distintos de catorce generaciones: desde Abraham hasta el rey David, desde David hasta el exilio en Babilonia y desde el exilio hasta el Cristo. De modo inusual para las genealogías antiguas, el registro nombra expresamente a varias mujeres, como Tamar, Rahab, Rut y la esposa de Urías.Fuentes: el propio texto bíblico
- En el relato, María estaba comprometida en matrimonio con José, un acuerdo formal previo a la convivencia conyugal. Descrito como un varón justo, José planeaba divorciarse de ella en secreto para no exponerla a la vergüenza pública, hasta que un ángel le ordenó en un sueño recibirla como esposa.Fuentes: el propio texto bíblico · Joseph (Mary's Husband)
- El capítulo resalta el significado de los nombres del niño: se le da el nombre de Jesús porque salvará a su pueblo de sus pecados, y se le vincula con el título Emanuel, que significa Dios con nosotros.Fuentes: el propio texto bíblico
Notas escritas con ayuda de IA a partir de fuentes abiertas (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, dominio público) y revisadas antes de publicarse.
Lugares de este capítulo
Solo aparecen lugares identificados con alta confianza (90 % o más según las fuentes académicas reunidas por OpenBible). Mapa de la época: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; mapa actual: © colaboradores de OpenStreetMap; lugares: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Créditos y licencia de esta traducción
Tũpa Ñehengagüer New Testament in Guarayu (BL:gyr:Guarayu) copyright © 2011 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Guarayu Translation by: Wycliffe Bible Translators, Inc. Guarayu [gyr], Bolivia Copyright Information © 2011, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. This translation text is made available to you under the terms of the Creative Commons License: Attribution-Noncommercial-No Derivative Works. ( http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/ ) In addition, you have permission to port the text to different file formats, as long as you do not change any of the text or punctuation of the Bible. You may share, copy, distribute, transmit, and extract portions or quotations from this work, provided that you include the above copyright information: You must give Attribution to the work. You do not sell this work for a profit. You do not make any derivative works that change any of the actual words or punctuation of the Scriptures. Permissions beyond the scope of this license may be available if you contact us with your request. The New Testament in Guarayu © 2011, Wycliffe Bible Translators, Inc. All rights reserved. This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2014-04-25
Fuente: http://ebible.org/gyrNT/ · eBible.org