Ruth 1
Gurindji Scripture · Tap a verse to see its cross-references.

About this book
About Ruth
- The events are set in the days of the judges. A great famine led Elimelech, a man of the tribe of Judah and a kinsman of Boaz, to leave Bethlehem with his wife Naomi and their sons Mahlon and Chilion and settle in Moab, east of the Jordan and the Dead Sea. There Elimelech and both sons died.Sources: Elimelech · Moab · Mahlon · Chilion
- Naomi then returned to Bethlehem with Ruth, a Moabite and the widow of Mahlon, who refused to leave her. Orpah, Chilion's widow, accompanied Naomi part of the way and then returned to Moab. In the valley east of the town, Ruth gleaned in the fields and was eventually married to Boaz, a wealthy relative.Sources: Easton: Ruth · Orpah · Bethlehem · Boaz
- Easton's Bible Dictionary (1897) says the story of the gleaner Ruth illustrates friendly relations between Boaz and his reapers, the land system, the way property was transferred, and the working of the Mosaic law for the relief of ruined families. By the levirate law, Boaz, a kinsman of Mahlon, took on the duty of marrying Ruth.Sources: Easton: Ruth · Boaz
- Ruth became the mother of Obed, the grandfather of David. The genealogy in Ruth 4:18-22 traces that line, and Matthew 1:5 includes Ruth, a Gentile, among the ancestors of Jesus. Easton also compares her with Tamar and Rahab, who likewise became ancestors of David.Sources: Easton: Ruth · Obed · Ruth
- Bethlehem, in the hill country of Judah, was originally called Ephrath; Ruth 1:2 calls it Bethlehem-Judah and its people Ephrathites. Easton's Bible Dictionary (1897) explains Ruth as meaning a friend, and Naomi as bitter or sad, a symbolic name she gave herself because of her misfortunes.Sources: Bethlehem · Ephrathah · Ruth · Naomi
Notes written with AI assistance from open sources (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, public domain) and reviewed before publishing.
1Nyawama yurrk nguyina Yijiralnganawalijawu nyamulu karrinyani Yijiralama larrpa yipumulungkula mangarrimulung. Kulalu karrwanani jangkani tirrja marluka larrpama kamparrijangkuluma Yijiralnganawalijaluma. Patiliyamkula ngurrangka jintaku ngumpin karrinyani yinima Yilimilik. Nyanunyma nungkiyingma kamparrijang ngulurla karrinyani Yipurapnganyju. Ngajik ngulu karrinyani Patiliyamkulama ngurrangkama Yipurapnganyjuma. Yaluwu Yilimilikku janka ngu yinima Nayumi, ngu karuyawung. Kujarra nguwularla karuma yinima Malan, karukarima yinima Jiliyun, malyju kujarra.
Mangarrimulungkula ngulu warrij yani Patiliyamngurluma ngurrangurluma. Ngulu warrij yani ngumparnarra, karu kujarra mangarrimulungkula. Kula yipuma waninya mangarriwuma tumanuwuma. Ngulu yani karrawarra ngurrakariyirri Muwapjirri tankukurra. Nyamulu yani tuwa Muwapjirrima ngulu karrinya ngajikpiya.
3Yalanginyima ngunyunu kurru nyanya jangaarla yalungkuma marlukaluma Yilimilikkuluma. Yalanginyima ngunyunu nyurrunparla mani, tampang karrinya. Ngu wanguwarla Nayumima. Nguwuliny karrwanani karu kujarrarni. Wangakparla karu kujarrama, ngajimulung.
4Yalanginyima Nayumiwuma nyamuwularla karu kujarrama jangkaniwarla nguwula karrinya. Lukuwarla nguwula karrinya. Nyilama janka kujarrama nguwula ngurrakaringana Muwapngana. Jintaku janka yinima Rut, jintarakari yinima Wupa. Ngulu karrinya ngajik parungakari parungakari yalangkama ngurrangkama Muwapkulama. Yalanginyima nguwula tampangparla karrinya Nayumimawularla karu kujarrama Malanjayi Jiliyunjayi. Nayumima ngu karrinya ngumparnamulung wangu, karukujarramulung. Nguwuliny karrwanani kurriji kujarrarniwarla. Purrp ngulu waninya ngajilangkula tampatampang. Yalanginyima nyamuyina nyurrun mani ngumparna karu kujarra, ngu karrinya jupuwalung yalangkama ngurrangkama Muwapkulama Nayumina kajirrima. 6Yalanginyima Nayumilu kurru nyanya yipuwarla Ngajingkuma kankulanganaluma jalak yuwani nyanunyjama ngurrangkama Yijiralama ngumayila. Mangarrima jarrwaarla tumani nyanunyjama ngurrangkama ngumayila, tuwiyi mani.
Yalanginyima Nayumima kilik karrinyani warrijjawu nyanunyjirri ngurrangkurra Yijiraljirri. Kurrijinyan kujarra nguwula kilikpayin karrinyani warrijjawu. 7Yalanginyima ngulu warrijparla yani Yijiraljirringurrangkurrajupuwalung. Kamurrkari nguwuliny marni Nayumima kajirrima kurrijinyan kujarrawu, “Nyunpulama, ngunpula wartparla yanku ngamayiyirri ngurrangkurra nyunpulanyjirri. Ngunpula yanku. Yantayinangkulu wart. Mantaj nguyinpula punyunkarra ngayuny, ngayunyku kurturtu kujarrawu. Ngunarla malu jarrakap Ngajiwu kankulak ngungkuwula punyuk yuwarru nyamuyinpula punyu karrinya ngayuny. 9Ngunarla malu jarrakap Ngajiwu kankulak ngungkuwula jayingku ngumparna, ngunpula puntut karru ngumparnayawung.” Yalanginyima jitiwu nguwuliny lawurrwarla mani nguranjawungkulu kajirrilu Nayumilu kurrijinyan kujarrama. Nguwuliny marni, “Mantajparla, yantayinangkulu.” Yalanginyima nguwularla lungkarraarla karrinya. Nguwularla marni, “Lawara, kulajangku wanyjarru. Ngujangku nguran. Kulaja yanku wart ngayirranyjirri ngurrangkurra. Ngujangku nyuntu kayi parru nyununyjirri ngurrangkurra nyununyjirri nungkiyingjirri.”
11“Lawara kurriji, ngunpula wart yanku,” Nayumimawuliny marni lingirni Rutku Wupawu. “Nyampawuwarlayinpula kayi parru? Kulana karrwawuwarla karukarima. Kulanpula lukuwarla karru ngayunyku karuwu, nguna karumulung. Yantayinangkulu. Nguna kajirriwarla. Kulana karru lukukarima ngayuma. Nyamunanga karra yarrulan, nyamunanga luku karra, nyamunanga karrwa karu, kulanpula karru liwat yaluwuma karuwuma ngayunykuma nyamunga tanyjarri yanta. Kuyangkamanpulanga karru kajirriwarla.
Yantawula mantaj nyunpulanyjirri nungkiyingjirri. Punyuk ngunangkuwula marnana. Wajijarni luku karrawula. Ngajingkuma kankulanganaluma nguyi wankajjirrik mani. Nguyiwula karu kujarra tampang karrinya, kuyangkama ngunangkuwula luyurr marnana nyunpulanyma.” Kuyaarla nyilama kajirrima Nayumima nguwuliny marni.
14Nguwula nyilama janka kujarrama lungkarraarla.
Nyilama Wupama ngurla marni kurrijinyanku, “Mantajparla, ngunangku wanyjananaarla ngayunyjirri ngurrangkurra.” Ngu wartparla yani Wupama nyanunyjirri ngurrangkurra Muwapjirri.
Yalungkuma kurrijinyantuma Ruttuma nyantuma lawurr mani kurrijinyan. Luyurr marnana ngurla kajirriwuma Nayumiwuma Rutma. 15Nyilama kajirrima Nayumima ngurla marni Rutkuma, “Nyununyma kapukuma wartparla yani nyanunyjirri ngurrangkurra nyanunyjirri nungkiyingjirri. Nyuntuja ngun yanku wartparla nyununyjirri nungkiyingjirri.”
Rutmarla marni kajirriwuma Nayumiwuma, “Kulana yanku wartma. Ngayumana karru nyununyjarni. Kulanangku wanyjarru. Nyilamali yanku waramanparni. Nyuntu nyamunnga wanyjika yanku ngayuma nyilarni ngunangku waraman yanku. Ngunangku kayirni parru.
Nyuntu nyamunnga karru, ngayumanangku nyilarni karru. Nyununy nyamungkulu nungkiying, ngayunypayin nguyilu nungkiying. Nyununy nyamungku Ngaji kankulangana, ngayunypayin nguyi Ngaji kankulangana. 17Wanyjika nyuntu tampang karru nyununyja ngurrangka, ngayumana tampang karru nyununyjarningan ngurrangkama. Kulana yanku ngayunyjirri ngurrangkurra tampangkuma. Nguna tampang karru nyununyjarni ngurrangka. Yalangkarni nyununyjarni nungkiyingkula nguyilu jipij yuwarru nyununyjurni nungkiyingkulu. Ngayumanangku nyununyjarni karru ngajik. Nyamunanga tampangma karru ngunangku karru nyununyjarni ngurrangka. Ngunangku marnana yijarni. Ngajingkuma nguyi kurru nyangana. Nyamunanga kuranykarra marnana ngajayi parru Ngajingkuma.” Kuyaarla Rutmarla marni nyanunyku kurrijinyanku kajirriwu Nayumiwu. Nyamurla Rutma purrpparla marni Nayumiwu, nyantuma Nayumima ngurla marni Rutku, “Mantaj, yankuli warujurni.” 19Yalanginyima nguwula warrijparla yani kurrijilang Nayumima Rutma Patiliyamjirri ngurrangkurra. Nyamuwula tuwa yani Patiliyamjirri ngurrangkurra yalanginyima nguyinangkulu karrap nyanya Patiliyamnganalu kirriwalijalu. Ngulunyunu marnani, “Watayi, Nayumima wartparla yanana.” 20Nayumilu nguyina kurru nyanya kirriwalija kuyangkurra marnungkurra. Nguyina marni Nayumima, “Larrpa nguyilu talpanani Nayumi. Jalama kula talparrayilu Nayumi. Nyilama yinima nguna karrinya punyurni nyamuna karrinya majul punyu. Ngajingkuma nguyi wankajjirrikyuwani. Nguna majul wankaj. Jintaraarla yinima yuwarrayilu Mara. Nyawa nyamuna wanyjani ngurra nguna punyu karrinya, ngumparnayawung, karu kujarrayawung.
Ngajingkuma kankulanganaluma nguyi wart kangani ngayunyjirri ngurrangkurra ngumparnamulung karu kujarramulung. Kula talparrayilu yinima nyila nyamuna punyu karrinya. Ngajingkuma nguyi wankajjirrik yuwani. Nguna majul wankajparla.” Kuyaarla nguyina marni Nayumima Patiliyamnganawuma kirriwalijawuma.
22Nyawama yurrkma Nayumi nyamu karrayin wart yani Rutjawung kurrijinyanjawung ngurrakaringanayawung Muwapnganayawung. Muyapnginyi ngurranginyi nguwula yani karrayin kurrijilang. Kuyangkumawula nyanya Patiliyamkulama ngurrangkama mangarriwarla tumanani jarrwalun. Jarrwa yuka tumanani yinima parli. Nyilama parlima kilik karrinya katajkarrawu. Patiliyamnganawalijalu ngumpinwalijalu ngulu jujupparla panani katajkarra nyilama parlima.

Did you know?
Naomi and Ruth Return to Bethlehem
- In the days when the judges ruled, famine forced Elimelech and his family from Bethlehem in the hill country of Judah to migrate to the land of Moab, east of the Dead Sea. After the deaths of Elimelech and her two sons, Naomi decided to return to Bethlehem when she heard that food was once again available in Judah.Sources: the Bible text itself · Bethlehem · Moab · Elimelech
- While Orpah returned to her people and gods in Moab, Ruth clung to her mother-in-law and pledged loyalty to Naomi and her God. Ruth, a Moabite woman, traveled to Bethlehem and would later become an ancestor of King David.Sources: the Bible text itself · Ruth · Orpah
- Upon arriving in Bethlehem at the beginning of the barley harvest, Naomi asked the women of the city to call her Mara, meaning bitter, because she felt the Almighty had dealt bitterly with her. She had departed full with a husband and two sons, but returned empty after their deaths.Sources: the Bible text itself · Naomi
Notes written with AI assistance from open sources (Theographic Bible Metadata, CC BY-SA 4.0; Easton’s Bible Dictionary, public domain) and reviewed before publishing.
Places in this chapter
- Bethlehem · 31.704, 35.208 · verses 1, 2, 19, 22
- Moab · Today: Moab 1 · 31.181, 35.701 · verses 1, 2, 4, 6, 22
Only places identified with high confidence are shown (90% or more according to the scholarly sources compiled by OpenBible). Period map: DARE (Digital Atlas of the Roman Empire), CC BY 4.0; modern map: © OpenStreetMap contributors; places: OpenBible.info (CC BY 4.0).
Credits and license for this translation
Gurindji Scripture The Book of Ruth and selections in the Gurindji language of Australia copyright © 1984 Wycliffe Bible Translators, Inc. Language: Gurindji (Gurinji) This translation is made available to you under the terms of the Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivatives license 4.0. You may share and redistribute this Bible translation or extracts from it in any format, provided that: You include the above copyright and source information. You do not sell this work for a profit. You do not change any of the words or punctuation of the Scriptures. Pictures included with Scriptures and other documents on this site are licensed just for use with those Scriptures and documents. For other uses, please contact the respective copyright owners. 2024-07-30
Source: http://ebible.org/gue/ · eBible.org